کتاب بررسی نقش و جایگاه خورشید در فرهنگ، هنر و اعتقادات (نشر بیهق کتاب)

کتاب بررسی نقش و جایگاه خورشید در فرهنگ، هنر و اعتقادات اثر حسین یاوری

خورشید، این گوی آتشین و فروزان آسمان، از آغازین روزگاران حیات بشر تا به امروز، همواره جایگاهی بی‌بدیل در باورها، هنرها و فرهنگ ملت‌ها داشته است. در تمدن کهن ایران زمین، این جرم آسمانی فراتر از یک منبع نور و گرما، به نمادی از ایزدی مقتدر، مظهر روشنایی، زندگی، پاکی و جاودانگی تبدیل شده و در اعماق وجدان جمعی ایرانیان ریشه دوانده است.

کتاب پیش رو، سفری است ژرف و پرمایه در این پهنه گسترده که به کاوش نقش و جایگاه خورشید در سه عرصه بنیادین فرهنگ، هنر و اعتقادات این سرزمین پرداخته است. حسین یاوری، مؤلف این اثر، با نگاهی پژوهشگرانه و عشقی به ریشه‌های فرهنگی، دریچه‌ای نو به روی مخاطبان گشوده تا با زوایای پنهان این کهن‌الگو آشنا شوند. خورشید در فرهنگ ایرانی، همواره نماد فره ایزدی، شکوه شاهانه و برکت الهی بوده است. از آیین‌های مهری و زرتشتی گرفته تا باورهای اسلامی، این نورافشان آسمانی با مفاهیمی چون عدالت، حقیقت، حیات و کمال پیوند خورده و در آداب و رسوم، جشن‌ها و آیین‌های گوناگون، جلو‌ای از قداست خود را به نمایش گذاشته است.

مؤلف در این اثر، با کاوشی مستند در متون کهن، سنگ‌نگاره‌ها، سفالینه‌ها، سکه‌ها و سایر آثار برجای‌مانده، نشان می‌دهد که چگونه نیاکان ما، خورشید را می‌ستوده‌اند و این پرستش، چگونه در لایه‌های مختلف فرهنگ و باورهای آنان نفوذ یافته است. در عرصه هنر نیز خورشید، بی‌گمان یکی از پرتکرارترین و پرمعناترین نقوش در تاریخ هنر ایران بوده است. از نقش خورشید در تخت جمشید و نقوش برجسته ساسانی، تا نگارگری‌های نفیس اسلامی و حتی هنرهای مدرن، این نماد با جلوه‌های گوناگون ظاهر شده و همواره، پیام‌آور روشنی، امید و جاودانگی بوده است.

کتاب با بهره‌گیری از نمونه‌های متعدد هنری، تأثیر خورشید بر معماری، فرش، سفال، فلزکاری، پارچه‌بافی، نگارگری و سایر هنرهای ایرانی را به تصویر کشیده و نشان می‌دهد که چگونه هنرمندان این سرزمین، از این منبع الهام بی‌نهایت، برای خلق آثاری ماندگار و چشمنواز بهره برده‌اند. این اثر، همچنین به نقش خورشید در باورهای عامیانه، ستاره‌شناسی و تقویم ایرانیان پرداخته و پیوند عمیق میان آسمان و زمین، نور و زندگی را در فرهنگ ایرانی به زیبایی روایت کرده است.

قطع وزیری و جلد شومیز با دوام، همراه با کاغذ تحریر مرغوب، مطالعه این کتاب را به تجربه‌ای لذت‌بخش بدل کرده است. انتشارات بیهق کتاب نیز با انتشار این اثر، سهمی ارزنده در پاسداشت یکی از بنیادین‌ترین نمادهای فرهنگ و هنر ایرانی داشته است.

بی‌گمان، این کتاب برای پژوهشگران، هنرمندان، دانشجویان و همه دلبستگان به فرهنگ و اساطیر ایران، سرمایه‌ای گران‌بها و خواندنی خواهد بود.