کتاب در باب عکاسی خیابانی و تصویر شاعرانه نشر کتاب پرگار

کتاب در باب عکاسی خیابانی و تصویر شاعرانه اثر الکس وب، ربکا نوریس وب 

عکاسی خیابانی شاید تنها ژانری است که در آن هنرمند هیچ کنترلی بر صحنه ندارد. نه نور را می‌چیند، نه ژست می‌دهد، نه پس‌زمینه را تغییر می‌دهد. تنها چیزی که یک عکاس خیابانی در اختیار دارد، «نگاه» اوست.

کتاب پیش رو با عنوان «در باب عکاسی خیابانی و تصویر شاعرانه» تألیف الکس وب و ربکا نوریس وب دو تن از برجسته‌ترین عکاسان خیابانی معاصر جهان با ترجمه‌ای حساس و هنرمندانه از طلیعه عابدزاده، یکی از نفیس ترین و تأمل‌برانگیزترین آثاری است که به زبان فارسی در این حوزه منتشر شده است. انتشارات کتاب پرگار این اثر را در قطع رقعی، با جلد شومیز و کاغذ تحریر روانهٔ بازار کرده است. نخستین نوبت چاپ این کتاب با ۱۱۶ صفحه، حجمی فشرده و مغتنم دارد؛ هر سطر آن حکم یک کارگاه فشردهٔ نگاه کردن را. اما چه چیزی این کتاب را از انبوه آثار آموزشی عکاسی خیابانی متمایز می‌کند؟ پاسخ در همان عنوان فرعی آن نهفته است:

«تصویر شاعرانه». الکس وب و ربکا نوریس وب به ما یادآوری می‌کنند که عکاسی خیابانی، ثبت سادهٔ رویدادها نیست. بلکه شکار «لحظه‌ای» است که در آن نور، سایه، رنگ، بافت، حرکت و سکوت چنان در هم می‌آمیزند که تصویر از مرز مستندنگاری فراتر می‌رود و وارد قلمرو شعر می‌شود. کتاب با گفتگویی صمیمانه میان الکس وب (که به لایه‌های پیچیده، کادرهای شلوغ و رنگ‌های غنی معروف است) و ربکا نوریس وب (که نگاهش دقیق‌تر، شاعرانه‌تر و گاه سیاه‌وسفیدتر است) پیش می‌رود.

خواننده در این اثر با مفاهیمی چون «شعر بصری»، «ریتم در قاب»، «لایه‌نگاری انسانی» و «تعلیق در عکاسی» آشنا می‌شود. مؤلفان نشان می‌دهند که یک عکس خیابانی خوب، الزاماً روایتگر یک داستان کامل نیست. گاهی یک اشاره، یک سایهٔ کشیده، یک نیم‌رخ در میان جمعیت، یا یک هم‌زمانی شاعرانه میان چند عنصر ناهمگون، اثری ماندگارتر از هر گزارش مفصل خلق می‌کند. ترجمهٔ طلیعه عابدزاده در این کتاب ستودنی است.

او توانسته است زبان شناور، استعاری و در عین حال دقیق وب‌ها را به فارسی برگرداند بدون آن که متن دچار تصنع یا گنگی شود. همچنین پانوشت‌های مترجم دربارهٔ ارجاعات فرهنگی و مکان‌های عکاسی شده (از خیابان‌های هاوانا تا بازارهای استانبول) برای خوانندهٔ ایرانی بسیار راهگشاست. اگر از آن عکاسانی هستید که از «قوانین» و «دستورالعمل‌های سفت و سخت» عکاسی خیابانی خسته شده‌اید و به دنبال راهی برای نفس‌دارتر و شخصی‌تر کردن کار خود هستید، این کتاب یک نفس عمیق در فضای گرفتهٔ تکنیک‌زدگی است.

«در باب عکاسی خیابانی و تصویر شاعرانه» به شما یاد نمی‌دهد که دوربینتان را روی چه عددی بگذارید. به شما یاد می‌دهد که چطور «ببینید» – چیزهایی را ببینید که دیگران نمی‌بینند، و آن‌ها را چنان در قاب بچینید که انگار یک شعر سربه‌زبان است.