کتاب فراموشی - فرشاد فدائیان (نشر نظر)

کتاب فراموشی عکاس فرشاد فدائیان

خانه‌ای که خالی می‌شود، تنها آجر و خشتش نمی‌ریزد؛ چیزی درون آدم هم فرو می‌ریزد. این کتاب از سوی مؤسسه فرهنگی-هنری نظر منتشر شده است؛ کتابی که در آن، عکاس به جای ثبت لحظه‌های شکوهمند، به سراغ خانه‌های خاموش و خالی رفته و از دل ویرانی، تصویری شاعرانه از حافظه و از دست‌رفتگی آفریده است . آنچه این کتاب را از دیگر مجموعه‌های عکاسی معماری متمایز می‌سازد، پیوند آن با خاطره و زادبوم است. فدائیان در مقدمه‌ای با عنوان «بازگشت به خانه مادری» می‌نویسد: «خانه‌های مادری، تنها، خلاهای یک مکان نیستند. هر بویی از آن و هر تماسی با آن، پیکره‌های خود از یادرفته ماست که گوشزدمان می‌کند کی هستیم و از کدام خانه آمده‌ایم» .

او در این مجموعه، خانه‌های قدیمی زادگاهش را به شیوه‌ای شاعرانه ثبت کرده است؛ خانه‌هایی که بسیاری از آن‌ها خالی از سکنه شده‌اند و نماهایی از تنهایی و از دست‌رفتگی در آن‌ها دیده می‌شود . رضی میری نیز در یادداشتی بر این کتاب، «خانه» را برای فدائیان استعاره‌ای از مادر و مفاهیمی در پیوند با هستی دانسته است . از سویی، فدائیان پیش از آنکه مستندساز شود، عکاسی برجسته بوده و این مسیر را تا امروز ادامه داده است.

او سینما و عکس را دو قلمرو ناهم‌تا می‌داند، اما در «فراموشی» نشان می‌دهد که نگاه مستندسازانه‌اش، در عکاسی نیز به کار می‌آید . قطع رقعی و جلد شومیز این کتاب، همراهی آن را در مطالعه آسان ساخته و کاغذ گلاسه با کیفیتی مرغوب، بستری مناسب برای چاپ تصاویر فراهم آورده است. این کتاب با ۱۳۶ صفحهٔ مصور، گنجینه‌ای است از عکس‌ها، خاطره‌ها و تأمل‌هایی که هر خواننده را در مسیر شناخت این عکاس یاری می‌رساند . «فراموشی»، فراتر از یک کتاب عکس، دعوتی است به تأمل در آنچه از دست می‌رود و آنچه در حافظه باقی می‌ماند. این کتاب برای پژوهشگران عکاسی مستند، تاریخ معماری، دانشجویان هنر و تمامی کسانی که می‌خواهند تصویری شاعرانه از گذر زمان و زوال ببینند، اثری ارزشمند و خواندنی است.

امید که این اثر، راهنمایی روشن‌گر برای نسل‌های امروز و فردای عکاسی ایران باشد و هر بار که گشوده می‌شود، مخاطب را به سفری در دنیای خانه‌ها، خاطره‌ها و سکوت‌های تازه فرا خواند.