موسیقی ملل

موسیقی ملل

موسیقی ملل (World Music) اصطلاحی است که از اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی در صنعت موسیقی غرب رواج پیدا کرد تا تمام موسیقی‌های غیرغربی یا موسیقی‌های سنتی و محلی کشورهای مختلف جهان را زیر یک چتر واحد دسته‌بندی کند.

این موسیقی‌ها بسیار متنوع‌اند:

آفریقای غربی (مالی، سنگال، گینه): گیتار بیابانی نرم و روان (مثل علی فارکا توره)، صدای کُرا (گیتار-هارپ آفریقایی)، ریشه بلوز)، طبل‌های صحبت‌کننده و رقص‌های پر انرژی. حسش شادیِ خالص با طعم غبار صحرا است.

توآرگ (نیجر، مالی): گیتار الکتریک با لباس آبی صحرا، ریتم‌های تکرارشونده و آوازهای عاشقانه-جنگجویانه (Tinariwen، Bombino). انگار بلوز با اسب و شمشیر.

کوبا: سون، رومبا، سالسا؛ کلیدش ریتم «کلاوه» است. پیانو، باس و پرکاشن با هم قفل می‌شوند و دیگر نمی‌گذارند بنشینی (Buena Vista Social Club، Ibrahim Ferrer).

برزیل: سامبا، بوسانوا، فُرّو؛ ژوبی‌ژوبی گیتار و پرانرژی (João Gilberto، Seu Jorge).

فلامنکو (جنوب اسپانیا): گیتار تند و تیز، کف‌زدن، آواز شکسته و پر از درد عشق (Paco de Lucía، Camarón، Rosalía جدید).

بالکان (صربستان، بولگاری، مقدونیا): سازهای بادی برنجی دیوانه‌وار، ریتم‌های ۷/۸ و ۹/۸ و ۱۱/۸ که مغزت را می‌چرخانند، آوازهای چند صدایی زنان.

گرجستان: پلی‌فونی سه‌صدایی مردانه یا زنانه که انگار کلیسا و کوه با هم حرف می‌زنند؛ مو به تن سیخ می‌کند.

هند شمالی (راگا): ملودی‌های طولانی صبحگاهی و شامگاهی، سیتار و تابلا، حس مراقبه و بی‌نهایت (Ravi Shankar، Anoushka Shankar).

پاکستان (قوالی): آواز عرفانی گروهی که ساعت‌ها طول می‌کشد، هارمونیوم و کف‌زدن (Nusrat Fateh Ali Khan).

مغولستان و تووا: آواز خومه‌ای (یک نفر همزمان دو-سه نت می‌زند)، انگار طبیعت و گلو با هم می‌خوانند.

اندونزی (گاملان): مجموعه‌ای از گونگ و زیلوفون فلزی که مثل باران نقره‌ای صدا می‌دهد؛ آرامش‌بخش و پیچیده.

مراکش (گناوا): باس سنگین، قَرقَبو (ساز فلزی بزرگ)، آوازهای عمیق و رقص درمانگر (Maalem Mahmoud Gania).

ایرلند و اسکاتلند (سلتیک): ویولن تند، فلوت، بادکیسه، رقص‌های گروهی؛ هم شاد است، هم دلتنگ‌کننده.