کتاب اسطوره موسیقی شرق استاد محمد رضا شجریان (نشر ماهریس)

کتاب اسطوره موسیقی شرق استاد محمد رضا شجریان اثر مهران حبیبی‌نژاد

محمدرضا شجریان، اگرچه در نگاه نخست خالق آوازهای ماندگار است، اما در عمق خود، حافظهٔ موسیقایی یک ملت را نیز در خود جای داده است. «اسطوره موسیقی شرق: استاد محمدرضا شجریان»، نوشته مهران حبیبی‌نژاد و منتشرشده از سوی نشر ماهریس، کتابی است که می‌کوشد تصویری جامع و مستند از زندگی، آثار و اندیشه‌های این هنرمند برجسته ارائه دهد. آنچه این اثر را از دیگر کتاب‌های دربارهٔ شجریان متمایز می‌سازد، جامعیت و رویکرد پژوهشی آن است.

حبیبی‌نژاد در این کتاب، نه تنها به روایت زندگی شجریان از تولد در مشهد تا دوران حرفه‌ای او می‌پردازد، بلکه با گردآوری اسناد، عکس‌ها، گفت‌وگوها و تحلیل‌های کارشناسی، کوشیده است جایگاه او را در تاریخ موسیقی ایران و جهان روشن سازد. کتاب در ۶۹۲ صفحه و قطع رحلی منتشر شده و جلد گالینگور آن، بر شکوه و ماندگاری اثر افزوده است. کاغذ تحریر با کیفیتی مرغوب، بستری مناسب برای چاپ متون و تصاویر فراهم آورده است. از سویی، شجریان تنها یک خواننده نبود؛ او پژوهشگری بود که سال‌ها در رادیو و تلویزیون به تحقیق و اجرای موسیقی اصیل ایرانی پرداخت و با همکاری هنرمندانی چون محمدرضا لطفی، حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان، آثاری چون «بیداد»، «نوا» و «دستان» را خلق کرد .

او همچنین در عرصهٔ خوشنویسی دستی داشت و از محضر استادانی چون ابراهیم بوذری و حسینعلی وزیری‌تبار بهره برد . همین ابعاد گوناگون است که کتاب را از یک زندگی‌نامهٔ ساده فراتر می‌برد و آن را به مرجعی برای شناخت تاریخ موسیقی معاصر ایران بدل می‌کند. از نسبت اسطوره موسیقی شرق با آواز ایرانی، موسیقی اصیل و فرهنگ شنیداری گرفته تا نقش پژوهش، اجرا و خلاقیت در آفرینش این اثر، همه و همه در این کتاب با نگاهی جامع بررسی شده‌اند. این اثر، پاسخی است به نیاز پژوهشگران موسیقی ایرانی، دانشجویان و تمامی کسانی که می‌خواهند فراتر از شنیدن سطحی، به درک عمیق‌تری از سازوکار هنر شجریان دست یابند.

«اسطوره موسیقی شرق»، فراتر از یک کتاب، دعوتی است به تأمل در پیوند هنر، هویت و پایداری فرهنگی. این کتاب برای پژوهشگران، دانشجویان، علاقه‌مندان به موسیقی ایرانی و تمامی کسانی که می‌خواهند شجریان را نه فقط به عنوان یک خواننده، بلکه به عنوان یک پدیدهٔ فرهنگی بشناسند، اثری ارزشمند و مرجع است.

امید که این اثر، راهنمایی روشن‌گر برای نسل‌های امروز و فردای موسیقی ایران باشد و هر بار که گشوده می‌شود، مخاطب را به سفری در دنیای آوازها، نغمه‌ها و خاطره‌های تازه فرا خواند.