کتاب بودن با دوربین کاوه گلستان، زندگی، آثار و مرگ (نشر هرمس)

کتاب بودن با دوربین کاوه گلستان، زندگی، آثار و مرگ اثر حبیبه جعفریان

کاوه گلستان با دوربینش به دنیا آمد؛ نه به این معنا که عکاسی برایش حرفه بود، بلکه به این معنا که دوربین، شیوهٔ بودنش در جهان بود. «بودن با دوربین: کاوه گلستان، زندگی، آثار و مرگ»، نوشته حبیبه جعفریان، کتابی است که به جای روایت خطی زندگی یک عکاس، پرتره‌ای انسانی از مردی به دست می‌دهد که با حرارت و بی‌قراری می‌زیست و حقیقت را با دوربینش شکار می‌کرد. آنچه این اثر را از دیگر زندگی‌نامه‌های عکاسان متمایز می‌سازد، ساختار گفت‌وگومحور و چندصدایی آن است.

جعفریان در این کتاب، نه تنها به بازگویی رویدادهای زندگی گلستان می‌پردازد، بلکه با تکیه بر گفت‌وگو با اعضای خانواده و نزدیکان او، از جمله فخری گلستان (مادر)، لیلی گلستان (خواهر)، هنگامه گلستان (همسر)، بهمن جلالی (همکار و دوست) و پیمان هوشمندزاده (شاگرد)، تصویری چندوجهی از شخصیت، شیوهٔ کار و نگاه او به جهان می‌سازد . این تعدد صداها باعث می‌شود خواننده با روایتی تک‌بعدی روبه‌رو نشود و هر بار از زاویه‌ای تازه، بخشی از شخصیت گلستان را کشف کند. کتاب همچنین شامل زندگی‌نامهٔ کوتاهی با عنوان «موجودی که به دنبال مرگ می‌دوید» و مجموعه‌ای از عکس‌های او با عناوینی چون «کارگر»، «روسپی»، «مجنون»، «انقلاب» و «جنگ» است که ارزش مستند اثر را دوچندان می‌کند . از نسبت بودن با دوربین با عکاسی مستند، تاریخ معاصر ایران و زندگی‌نامه‌نویسی گرفته تا نقش حرارت، بی‌قراری و تعهد در آفرینش این پرتره، همه و همه در این کتاب با نگاهی جامع بررسی شده‌اند

. گلستان که در ۱۳۲۹ در آبادان متولد شد و در ۱۳ فروردین ۱۳۸۲ در حالی که برای شبکهٔ بی‌بی‌سی در شمال عراق مشغول تصویربرداری بود، بر اثر انفجار مین جان باخت، عمری را صرف ثبت صادقانهٔ رنج، فقر، اعتراض و جنگ کرد . این کتاب، پاسخی است به نیاز پژوهشگران تاریخ عکاسی ایران، مطالعات رسانه، دانشجویان و تمامی کسانی که می‌خواهند فراتر از تماشای سطحی عکس‌ها، به درک عمیق‌تری از انسانِ پشت دوربین دست یابند. قطع رقعی این کتاب، مطالعهٔ آن را در کلاس درس و خلوت مطالعه دلپذیر و آسان ساخته و جلد شومیز آن، کتاب را برای استفادهٔ مکرر و کاربردی مناسب کرده است. کاغذ تحریر با کیفیتی مرغوب، بستری مناسب برای چاپ متون و تصاویر فراهم آورده و این کتاب با ۱۶۹ صفحه، گنجینه‌ای است از خاطره‌ها، گفت‌وگوها و تصویرها که هر خواننده را در مسیر شناخت این عکاس برجسته یاری می‌رساند.

«بودن با دوربین»، فراتر از یک زندگی‌نامه، دعوتی است به تأمل در معنای تعهد، حقیقت و زیستن با دوربین. این کتاب، برای پژوهشگران، دانشجویان، عکاسان و تمامی علاقه‌مندان به عکاسی مستند و تاریخ معاصر ایران، اثری ارزشمند و خواندنی است که می‌تواند جرقه‌ای برای نگاه‌های تازه و روایت‌های صادقانه باشد.

امید که این اثر، راهنمایی روشن‌گر برای نسل‌های امروز و فردای عکاسی ایران باشد و هر بار که گشوده می‌شود، مخاطب را به سفری در دنیای حقیقت‌ها، بی‌قراری‌ها و تصویرها فرا خواند و او را در مسیر پویایی و همدلی یاری رساند.