کتاب افشار؛ دستبافت های ایلات جنوب شرقی ایران (نشر فرهنگستان هنر)

کتاب افشار دستبافت های ایلات جنوب شرقی ایران اثر پرویز تناولی

کتاب پیش رو اثر هنرمند، مجسمه ساز و پژوهشگر برجستهٔ هنرهای سنتی ایران، یکی از ارزشمندترین و چشمن وازترین آثاری است که به معرفی و بررسی دستبافت های عشایری ایل افشار در منطقهٔ جنوب شرقی ایران پرداخته است. این اثر فاخر با ترجمهٔ پژوهشی امین نشاطی و توسط مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری فرهنگستان هنر در قطع رحلی و با ۲۵۸ صفحه بر روی کاغذ گلاسه، با جلدی سخت و استوار، به صورت دو زبانهٔ فارسی-انگلیسی روانهٔ بازار نشر شده است.

ایل افشار، از کهن ترین و بزرگترین ایلات ترک زبان ایران، با پیشینه ای درخشان و نقشی تأثیرگذار در تاریخ سیاسی و فرهنگی این سرزمین، در حوزهٔ هنرهای دستی و به ویژه قالیبافی و گلیم بافی، جایگاهی ممتاز و کم نظیر دارد. تناولی در این کتاب، با نگاهی هنرمندانه و پژوهشی، به بررسی طرح ها، نقشونگارها، رنگ ها و بافت های منحصربه فرد دستبافت های افشار پرداخته است و نشان می دهد که چگونه این آثار، فراتر از یک صنعت دستی، باز تابدهندهٔ هویت، باورها، آیین ها و زیست جهان عشایری این ایل هستند.

مترجم، با تسلط بر مفاهیم تخصصی هنرهای سنتی و نساجی، توانسته است متن فارسی را با دقت و روانی تمام برگرداند و مخاطب را با دنیای رنگارنگ و پرمعنای دستبافت های عشایری آشنا سازد. کتاب با بهره گیری از کاغذ گلاسه و چاپ باکیفیت بی نظیر، امکان نمایش دقیق بافت ها، رنگ های طبیعی و ظرافت های نقشونگارها را فراهم آورده است و مخاطب را به تماشای گنجینه ای از زیبایی های بصری دعوت می ند که هرکدام داستانی از زندگی کوچ شینی و هنر زنان و مردان عشایر افشار را روایت میکنند.

تناولی در این اثر، به بررسی نقوش نمادینی چون بته جقه، چهارپایه، سرو، گل و مرغ، و همچنین ترکیب بندی های هندسی و انتزاعی می پردازد و نشان میدهد که چگونه هر نقش، حامل پیامی فرهنگی و معنوی است و ریشه در باورهای اساطیری و طبیعت پیرامون عشایر دارد. مطالعهٔ این کتاب، به تمامی پژوهشگران هنرهای سنتی، تاریخ فرش و گلیم، مردم شناسی و جامعه شناسی عشایری، همچنین طراحان و هنرمندان رشته های نساجی و هنرهای تجسمی، و تمامی علاقه مندان به فرهنگ و هنر ایلات و عشایر ایران توصیه میشود. «افشار؛ دستبافت های ایلات جنوب شرقی ایران» نه تنها مرجعی ارزشمند در حوزهٔ هنرهای دستی، بلکه سفری است به دل کوچ نشینی و روایتی از هویت و اصالت فرهنگی که در تار و پود هر گره و هر رنگ از دستبافت های این ایل کهن، جاودانه شده است.