کتاب کارت بافی: هنری به قدمت تاریخ نساجی (نشر بیهق کتاب)

کتاب کارت بافی اثر حسین یاوری، فاطمه عرفانی

در میان گنجینه‌های ارزشمند هنرهای سنتی ایران، کارت‌بافی جایگاهی ویژه و درخشان دارد. این هنر دیرینه که ریشه‌های آن به اعصار کهن و آغازین تاریخ نساجی بازمی‌گردد، یکی از اصیل‌ترین و ظریف‌ترین روش‌های بافت پارچه به شمار می‌رود. کتاب پیش رو، اثری است ارزشمند و پژوهشی که به معرفی و کاوش این هنر فراموش‌نشده پرداخته و گامی مؤثر در راستای احیا و ماندگاری آن برداشته است.

حسین یاوری و فاطمه عرفانی، مؤلفان این اثر، با عشقی به ریشه‌های فرهنگی و دقتی تحسین‌برانگیز، دریچه‌ای نو به روی علاقه‌مندان به هنرهای سنتی و دستی گشوده‌اند. کارت‌بافی، هنری است که در آن با استفاده از کارت‌های سوراخ‌دار و عبور دادن تارها از میان این سوراخ‌ها، نقش‌هایی بدیع و چشمنواز بر روی پارچه پدید می‌آید.

این روش بافت که شباهت‌هایی به تکنیک‌های بافت در ایران باستان دارد، در طول سده‌ها در نقاط مختلف جهان، از ایران و آسیای مرکزی تا اروپا، رواج داشته و همواره، جلوه‌ای از ظرافت و خلاقیت بافندگان را به نمایش گذاشته است. در ایران، این هنر در مناطقی چون یزد، اصفهان و کرمان رواج داشته و در بافت کمربند، شال، نوارهای تزئینی و حتی لباس‌های نفیس به کار می‌رفته است. مؤلفان در این کتاب، با نگاهی جامع و پژوهشگرانه، از تاریخچه کارت‌بافی و ریشه‌های آن آغاز کرده و سپس به معرفی ابزارها، مواد اولیه، تکنیک‌های مختلف بافت و نقش‌پردازی در این هنر پرداخته‌اند.

آنان با زبانی شیوا و قابل فهم، حتی برای مخاطبانی که آشنایی چندانی با این هنر ندارند، مراحل گام‌به‌گام کارت‌بافی را تشریح کرده و با ارائه نمونه‌های متعدد و طرح‌های گوناگون، الهام‌بخش بافندگان و هنرمندان امروز شده‌اند. کتاب همچنین به نقش کارت‌بافی در تاریخ نساجی ایران و تأثیر آن بر سایر هنرهای بافتی پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه این هنر کهن، با وجود فراموشی نسبی در دوران معاصر، همچنان ظرفیت احیا و حضور در عرصه هنر مدرن را دارد.

قطع وزیری و جلد شومیز با دوام، همراه با کاغذ تحریر مرغوب، مطالعه این کتاب را به تجربه‌ای لذت‌بخش بدل کرده است. انتشارات بیهق کتاب نیز با انتشار این اثر، سهمی ارزنده در پاسداشت و معرفی یکی از گنجینه‌های ارزشمند هنر ایرانی داشته است.

بی‌گمان، این کتاب برای هنرمندان، بافندگان، پژوهشگران، دانشجویان هنر و همه دلبستگان به هنرهای سنتی ایران، سرمایه‌ای گران‌بها و راهگشا خواهد بود.