رباعیات خیام (خط استاد فلسفی) (انتشارات یساولی)

رباعیات خیام خوشنویس: امیر احمد فلسفی

گوهری است کوچک اما چنان پربار که گویی تمامی فلسفه تلخ و شیرین عمر خیام را در قالبی فشرده و قابل حمل به همراه دارد. این کتاب با قطع جیبی، جلد سخت همراه با قاب و کاغذ گلاسه، آنقدر ظریف و کوچک است که به راحتی در جیب کت، کیف دستی یا کوله‌پشتی سفر جا می‌گیرد؛ اما چنان نفیس و شکیل است که در کتابخانه شخصی نیز همچون جواهری می‌درخشد.

قطع جیبی برای خیام انتخابی شاعرانه و هوشمندانه است: رباعی خیام خود در نهایت اختصار و ایجاز سروده شده – چهار مصرع کوتاه که دنیایی از معنا را در خود جای داده‌اند. حالا این رباعیات در قالبی به همان اندازه فشرده و پرعمق، به دست خواننده می‌رسد. امیر احمد فلسفی، خوشنویس برجسته معاصر، نامی آشنا برای دوستداران کتاب‌های نفیس فارسی است.

او پیش از این نیز دیوان حافظ و رباعیات خیام را در قطع‌های مختلف خوشنویسی کرده و هر بار، تحسین هنردوستان را برانگیخته است. در این نسخه جیبی، فلسفی بار دیگر هنر خود را در ابعادی مینیاتوری به نمایش گذاشته است. رباعیات خیام با خط نستعلیق چنان زیبا و دقیق رقم خورده که گویی هر حرف، پاسخی است به پرسش‌های بی‌پاسخ خیام درباره هستی و نیستی. کشیدگی‌های نرم حروف، فراز و نشیب کلمات، و نقطه‌هایی که چون دانه‌های تسبیح فلسفه خیام بر صفحه چیده شده‌اند

 همه در خدمت انتقال آن حس تلخ و شیرین، آن شکاکی خیامانه، آن «یک جرعه می» در برابر «تمام هستی» هستند. تماشای این خوشنویسی ظریف در قطع جیبی، خود لذتی است وصف‌ناشدنی. زبان فارسی این رباعیات، بی‌نیاز از ترجمه است. خیام را فقط باید به فارسی خواند؛ همان زبانی که خیام هشتصد سال پیش با آن «آمد شدنیام، چه سود آمدن من؟» را زمزمه کرده است.

«در گردش گل، نهان بود رازی کوته نظران ز درک آن عاجزند»، «چون عمر به سر آمد و جانی باقیست / می نوش که عمر باقی این است و بس»، «افسوس که سرمایه عمر از دست است غیر از قدری نفس، همه بر باد است» – این رباعیات را هر ایرانی، از پیر و جوان، از شهری و روستایی، بی‌واسطه درک می‌کند و با آن می‌اندیشد و می‌گرید و می‌خندد.

این دیوان جیبی، همان خلوتگاه کوچک سیاری است که در هر لحظه می‌توانی خیام را از جیب بیرون بیاوری و با او هم‌نفس شوی. ۱۹۲ صفحه کاغذ گلاسه، مجموعه قابل توجهی از رباعیات خیام را در خود جای داده است. این تعداد رباعی (نزدیک به ۱۵۰ تا ۱۸۰ رباعی) پوشش مناسبی از مشهورترین و عمیق‌ترین رباعیات خیام ارائه می‌دهد. جلد سخت همراه با قاب، از این گنجینه کوچک محافظتی شایسته می‌کند. قاب خارجی، کتاب را همچون جواهری در صندوقچه‌ای نفیس قرار داده و از آسیب در سفرها و جا‌به‌جایی‌ها حفظ می‌کند.

«رباعیات خیام» در قطع جیبی برای چه کسانی است؟ برای مسافری که در جاده‌ها دنبال همراهی فلسفی می‌گردد، برای دانشجویی که می‌خواهد خیام را همیشه در کیفش داشته باشد، برای کارمندی که در لحظات کوتاه استراحت به دنبال عمق معناست، برای هدیه‌ای کوچک اما ارزشمند به دوستان و عزیزان، و برای هر کسی که باور دارد یک رباعی خیام می‌تواند در یک دقیقه انتظار، دنیایی از معنا را در دلت بریزد.