کتاب سه رسالۀ موسیقی از روزگار صفوی رسالات امیرخان گرجی و آقا مومن منصف (نشر ماهور)

مولف: محمد فشارکی - محمود سیدهندی
شابک : 9786224874061
قطع کتاب : وزیری
تعداد صفحه : 206
زبان : فارسی
سال چاپ:1404
ناشر : ماهور
نوع جلد : شومیز
نوبت چاپ : اول
کد کالا:117975
ناموجود
پشتیبانی روزهای کاری
پشتیبانی روزهای کاری
ارسال از طریق سیستم پستی
ارسال از طریق سیستم پستی
سوالات متداول
سوالات متداول

کتاب سه رسالۀ موسیقی از روزگار صفوی رسالات امیرخان گرجی و آقا مومن منصف اثر محمد فشارکی - محمود سیدهندی

در فاصلهٔ میان عبدالقادر مراغی و دوران افول موسیقی صفوی، حلقه‌ای گم‌شده وجود دارد که تنها از دل رساله‌های خطی می‌توان آن را بازشناخت. «سه رسالهٔ موسیقی از روزگار صفوی: رسالات امیرخان گرجی و آقا مؤمن منصف»، با مقدمه، تصحیح و تعلیق محمود سیدهندی و پیشگفتار دکتر محمد فشارکی، از سوی مؤسسه فرهنگی-هنری ماهور منتشر شده است؛ کتابی که در ۲۰۶ صفحه و قطع وزیری، سه متن بنیادین از موسیقی‌دانان دربار صفوی را در دسترس پژوهشگران قرار می‌دهد.

آنچه این اثر را از دیگر تصحیحات متون موسیقایی متمایز می‌سازد، جایگاه ویژهٔ رسالهٔ امیرخان گرجی در تاریخ نظریهٔ موسیقی ایران است. این رساله، که در اواخر دورهٔ صفوی و در روزگار شاه سلطان حسین نگاشته شده، یکی از آخرین و مهم‌ترین آثار نظری این عصر به شمار می‌رود و نمایانگر نخستین مرحله‌های گذار از نظام مقامی به نظام دستگاهی است . امیرخان در بخش نخست رسالهٔ خود، در پانزده باب، به مباحثی چون مقامات، شعبات، آوازها، اصول و شدود می‌پردازد و در بخش دوم، به بحور اصول و تصانیف اختصاص دارد .

تأکید او بر مفاهیمی چون «بانگ»، «شدود» و به‌ویژه «گوشه»، نشان از آگاهی عمیق او از تحولات موسیقایی زمانه‌اش و پیوند اندیشه‌اش با جریان دستگاهی متأخر دارد . در کنار رسالهٔ امیرخان، رسالهٔ آقا مؤمن منصف نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. آقا مؤمن، آهنگساز و رئیس موسیقی‌دانان دربار شاه صفی و شاه عباس دوم، رساله‌ای نظری در باب موسیقی و مجموعه‌ای از تصانیف از خود برجای گذاشته که در سال ۱۱۰۸ قمری به دست امیرخان گرجی گردآوری شده است .

رسالهٔ او شامل بحث دربارهٔ نظام دوازده مقام، بیست و چهار شعبه، شش آوازه و چهل و هشت گوشه است و به ساختار فرم‌های رایج زمانه چون کار، قول، صوت، عمل، نقش و ترانه می‌پردازد . این دو رساله در کنار هم، تصویری جامع از وضعیت نظری و عملی موسیقی در عصر صفوی ترسیم می‌کنند. جلد شومیز این کتاب، همراهی آن را در کلاس درس و محیط پژوهشی آسان ساخته و کاغذ تحریر با کیفیتی مرغوب، بستری مناسب برای چاپ متون تصحیح‌شده و تعلیقات فراهم آورده است.

این کتاب با ۲۰۶ صفحه، گنجینه‌ای است از اسناد، تحلیل‌ها و تصانیفی که هر پژوهشگر تاریخ موسیقی ایران را در مسیر شناخت این دورهٔ کلیدی یاری می‌رساند. «سه رسالهٔ موسیقی از روزگار صفوی»، فراتر از یک تصحیح متون، دعوتی است به تأمل در لحظهٔ تاریخی گذار موسیقی ایران از مقام به دستگاه. این کتاب برای پژوهشگران تاریخ موسیقی ایران، موسیقی‌شناسی تاریخی، دانشجویان موسیقی و تمامی کسانی که می‌خواهند با منابع دست‌اول این دوره آشنا شوند، اثری ارزشمند و مرجع است.

امید که این اثر، راهنمایی روشن‌گر برای نسل‌های امروز و فردای موسیقی ایران باشد و هر بار که گشوده می‌شود، مخاطب را به سفری در دنیای رساله‌ها، مقام‌ها و نغمه‌های تازه فرا خواند.

عنوان سه رساله موسیقی از روزگار صفوی: رسالات امیرخان گرجی و آقا مومن منصف
بازخوردها
    ارسال بازخورد
    • - نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.
    • - لطفا دیدگاهتان تا حد امکان مربوط به مطلب باشد.
    • - لطفا فارسی بنویسید.
    • - میخواهید عکس خودتان کنار نظرتان باشد؟ به gravatar.com بروید و عکستان را اضافه کنید.
    • - نظرات شما بعد از تایید مدیریت منتشر خواهد شد