کتاب مدادرنگی (آموزش تصویرسازی و شناخت ابزار) (انتشارات یساولی)

کتاب مدادرنگی اثر شیدا حسامی، فرشته اطاعتی

مداد رنگی، بازیچه کودکان نیست. لااقل در دستان یک هنرمند، مداد رنگی می‌تواند سلاحی قدرتمند برای خلق آثاری باشد که از نظر غنای رنگ و عمق بصری، رقیب سرسخت آبرنگ و رنگ روغن است. اما چرا این ابزار ساده و در دسترس، تا این حد دست‌کم گرفته می‌شود؟ پاسخ در نبود آموزش صحیح نهفته است.

بسیاری از هنرجویان، مداد رنگی را به عنوان یک ابزار «جدی» نمی‌بینند، در نتیجه هرگز تکنیک‌های پیشرفته آن را فرامی‌گیرند. کتابی که پیش روی دارید، «مدادرنگی (آموزش تصویرسازی و شناخت ابزار)» تألیف شیدا حسامی و فرشته اطاعتی، این باور غلط را یک‌سره می‌شکند و مداد رنگی را به جایگاه واقعی‌اش بازمی‌گرداند: جایگاه یک رسانه هنری اصیل، عمیق و پرظرفیت. تمایز این کتاب با سایر منابع مداد رنگی در رویکرد دوگانه آن است. از یک سو، یک کتاب مرجع کامل برای شناخت ابزار است؛ از سوی دیگر، یک کارگاه عملی برای آموزش تصویرسازی.

شاید کمتر کتابی در ایران پیدا کنید که با این دقت به سراغ «ابزارشناسی» مداد رنگی رفته باشد. حسامی و اطاعتی در فصل اول، هنرجو را با انواع مداد رنگی آشنا می‌کنند: مداد رنگی معمولی (نرم و شمعی)، مداد رنگی آبروش (محصول در مرز میان مداد رنگی و آبرنگ)، مداد رنگی روغنی (با پوشش قوی و براق) و مداد رنگی پاستلی (با بافت مخملی و پودری). هر کدام چه مزایا و معایبی دارند؟ برای چه سبکی مناسب‌ترند؟ چگونه باید از آنها نگهداری کرد؟ این بخش برای هر هنرجویی، حتی حرفه‌ای‌ها، تازه‌کننده و روشنگر است.

نویسندگان سپس به سراغ کاغذ و بستر مناسب می‌روند. آیا می‌دانستید که مداد رنگی معمولی روی کاغذ بافت‌دار بهتر می‌نشیند اما مداد رنگی آبروش به کاغذ صاف نیاز دارد؟ یا اینکه استفاده از کاغذ گلاسه برای مداد رنگی، علیرغم تصور عموم، می‌تواند یک فاجعه هنری باشد؟ حسامی و اطاعتی با زبانی ساده اما دقیق، این نکات کلیدی را توضیح می‌دهند. انتشارات برگ نو نیز این کتاب ۱۰۳ صفحه‌ای را در قطع رحلی و با کاغذ گلاسه منتشر کرده است.

چرا کاغذ گلاسه؟ چون کتاب پر از تصاویر رنگی از نمونه آثار، مراحل میانی کار و مقایسه تکنیک‌های مختلف است. کاغذ گلاسه با سطح براق و صاف خود، رنگ‌ها را زنده و درخشان نشان می‌دهد و تفاوت میان یک مداد رنگی معمولی و یک مداد رنگی آبروش را به خوبی به تصویر می‌کشد. اما بخش دوم و اصلی کتاب به آموزش تصویرسازی اختصاص دارد. حسامی و اطاعتی، هر دو از تصویرگران با تجربه ایران، تکنیک‌های پیشرفته مداد رنگی را گام‌به‌گام آموزش می‌دهند: چگونه لایه‌لایه رنگ کنید تا به عمق و غنای برسید.

چگونه از تکنیک «فشار متغیر» برای ایجاد طیف وسیعی از تیرگی و روشنایی استفاده کنید. چگونه دو رنگ را روی کاغذ با هم ترکیب کنید (بلندینگ) و چگونه از «هاچینگ» (خط‌خطی‌های موازی) و «کراس هاچینگ» (خط‌خطی‌های متقاطع) برای ایجاد بافت و حجم بهره ببرید. هر تکنیک با مثال‌های عملی و تصاویر گام‌به‌گام همراه است. شما می‌توانید دقیقاً ببینید که یک برگ، یک گل، یک پارچه مخمل یا چشم یک پرنده چگونه با مداد رنگی از دل کاغذ بیرون می‌آید. نکته جالب دیگر، تمرکز کتاب بر تصویرسازی کودک و نوجوان است. حسامی و اطاعتی با توجه به تجربیات خود در زمینه تصویرگری کتاب کودک، نشان می‌دهند که چگونه می‌توان از مداد رنگی برای خلق شخصیت‌های جذاب و فضاهای خیال‌انگیز استفاده کرد.

رنگ‌های گرم و شاد، لایه‌بندی‌های نرم و خطوط روان، همه و همه دست به دست هم می‌دهند تا تصویری ساخته شود که هم هنرمندانه باشد و هم دلنشین و صمیمی برای مخاطب کودک. «مدادرنگی (آموزش تصویرسازی و شناخت ابزار)» برای چه کسانی نوشته شده است؟ برای تصویرگرانی که می‌خواهند مداد رنگی را به عنوان یک رسانه جدی وارد کار خود کنند. برای هنرجویان رشته گرافیک و نقاشی که به دنبال تکنیکی جدید و کم‌خرج اما پرظرفیت هستند. برای مربیان هنر که نیاز به منبعی کامل برای تدریس مداد رنگی دارند. و برای هر کسی که مداد رنگی را دوست دارد اما نمی‌داند چطور از آن فراتر از صفحات رنگ‌آمیزی کودکانه استفاده کند.