کتاب لذت رنگ آمیزی با شاهکارهای نقاشی جهان (3) (انتشارات برگ نو)

کتاب لذت رنگ آمیزی با شاهکارهای نقاشی جهان (3) اثر مارتی نوبل

سه گانه‌ها همیشه جذابیت خاصی دارند. سه‌گانه‌های سینمایی، سه‌گانه‌های ادبی، و حالا سه‌گانه «لذت رنگ آمیزی با شاهکارهای نقاشی جهان». جلد اول ما را با کلاسیک‌های رنسانس و پست امپرسیونیسم آشنا کرد. جلد دوم به امپرسیونیسم، هنر شرق و مدرنیسم اولیه پرداخت. اما در جلد سوم، مارتی نوبل به سراغ جسورانه‌ترین و شگفت‌انگیزترین آثار تاریخ نقاشی رفته است؛ آثاری که مرزهای هنر را درنوردیدند، به صورت تماشاگر سیلی زدند و تعریف «نقاشی» را برای همیشه تغییر دادند.

کتاب «لذت رنگ آمیزی با شاهکارهای نقاشی جهان (۳)» دعوتی است به سفری در دل هنر مدرن و معاصر؛ سفری که شاید در ابتدا غریب به نظر برسد، اما به مرور شما را مجذوب خود خواهد کرد. اگر جلد اول و دوم را رنگ‌آمیزی کرده باشید، می‌دانید که سبک کلی کتاب‌های این مجموعه بر طرح‌های سیاه و سفید از شاهکارهای مشهور استوار است.

اما تفاوت جلد سوم در انتخاب آثار است. در اینجا خبری از مونالیزا و نیلوفرهای آبی نیست. در عوض، با آثاری روبرو می‌شوید مثل «تداوم حافظه» سالوادور دالی با آن ساعت‌های ذوب‌شونده‌اش، «جیغ» ادوارد مونک که فریاد یک روح را به تصویر کشیده، «گرنیکا» پابلو پیکاسو که وحشت جنگ را فریاد می‌زند، و «شب پرستاره» ون گوگ (بله، ون گوگ در جلد اول هم بود، اما این بار با رویکردی متفاوت).

نوبل همچنین به سراغ هنرمندانی رفته که در دو جلد قبلی جایی نداشتند؛ مانند فریدا کالو با ابروهای به هم پیوسته و نگاه نافذش، و مارک شاگال با عروس‌های شناور در آسمان، و واسیلی کاندینسکی با نقاشی‌های انتزاعی و پر از اشکال هندسی. جلد سوم نیز مانند دو جلد قبلی، در قطع رحلی منتشر شده است. این قطع بزرگ برای نمایش جزئیات ریز و درهم‌تنیده آثار مدرن ضروری است.

فرض کنید بخواهید «گرنیکا»ی پیکاسو را در قطع رقعی رنگ کنید؛ شاخ گاو، صورت مادر با فرزند مرده، لامپ چشم‌دار و بدن تکه تکه شده سرباز، همگی در ابعاد کوچک به لکه‌هایی غیرقابل تشخیص بدل می‌شوند. اما قطع رحلی با مساحت بیشتر، به هر جزئی اجازه نفس کشیدن می‌دهد. کاغذ تحریر نیز مثل همیشه، دوست وفادار مداد رنگی و ماژیک شماست؛ ضخیم و مقاوم در برابر فشار و پاک‌کن. جلد شومیز نیز به مجموعه حالتی هماهنگ و یکدست بخشیده است؛ هر سه جلد کنار هم، قفسه‌ای رنگارنگ و چشم‌نواز می‌سازند. سونیا رضاپور، مترجم هر سه جلد، در ابتدای جلد سوم نیز توضیحاتی روشنگرانه درباره هر اثر و هنرمندش ارائه داده است.

اما این بار، توضیحات او کمی متفاوت است. چون آثار مدرن و معاصر اغلب پیچیده‌تر و چندلایه‌تر از آثار کلاسیک هستند. رضاپور در مقدمه هر تابلو، نه فقط اطلاعات تاریخی (سال خلق، سبک، بستر شکل‌گیری)، که کلید رمزگشایی آن اثر را نیز به مخاطب می‌دهد. مثلاً برای «تداوم حافظه» دالی، توضیح می‌دهد که ساعت‌های ذوب‌شونده نماد نسبی بودن زمان در عالم رویا هستند. برای «جیغ» مونک، روایت می‌کند که این نقاشی از یک تجربه واقعی حمله وحشت زایی الهام گرفته شده. و برای «خودکشی» یکی از نقاشی‌های سیاه گویا (فرانسیسکو گویا)، توضیح می‌دهد که این نقاشی‌ها در خلوت خانه و در زمانه‌ای از ناامیدی مطلق کشیده شده‌اند.

یکی از نقاط قوت جلد سوم، تنوع تکنیک‌های رنگ‌آمیزی است که به مخاطب پیشنهاد می‌شود. نوبل در انتهای کتاب، پیشنهادهایی برای رنگ کردن هر طرح داده است: «این اثر را با مداد شمعی گرم رنگ کنید»، «برای این یکی بهتر است از آبروی قابل استفاده روی کاغذ تحریر کمک بگیرید»، «در این اثر، تضاد رنگ‌های سرد و گرم را تجربه کنید». این پیشنهادها تحکم‌آمیز نیستند، اما می‌توانند الهام‌بخش کسانی باشند که نمی‌دانند از کجا شروع کنند. «لذت رنگ آمیزی با شاهکارهای نقاشی جهان (۳)» مناسب چه کسانی است؟ برای کسانی که جلد اول و دوم را دوست داشتند و می‌خواهند مجموعه را کامل کنند.

برای کسانی که به هنر مدرن و معاصر علاقه دارند اما هرگز جرأت نکرده‌اند با آن درگیر شوند. و برای هر کسی که می‌خواهد یک بعدازظهر پاییزی را با رنگ و کاغذ و خلاقیت بگذراند. شاهکارهای جلد سوم، بر خلاف ظاهر پیچیده‌شان، صبورانه منتظر شما هستند تا به آنها جان تازه‌ای ببخشید.