کتاب آموزش پیانو قدم به قدم با فرید عمران، (جلد 2) ( انتشارات ماهور)

کتاب آموزش پیانو قدم به قدم با فرید عمران، (جلد 2) اثر فرید عمران

یادگیری پیانو سفری است پرشیب و پله‌پله. جلد اول کتاب «آموزش پیانو قدم به قدم با فرید عمران» هنرجو را با نت‌خوانی در کلید سل، جایگیری صحیح دست‌ها، انگشت‌گذاری اصولی و اجرای قطعات ساده در پنج نت ابتدایی آشنا کرد.

حال نوبت به جلد دوم رسیده است؛ پلی از دورهٔ مقدماتی به دورهٔ متوسطه. مؤلف، فرید عمران (نوازنده، مدرس و آهنگساز باسابقه)، دقیقاً می‌داند که در این مرحلهٔ حساس چه چیزی مانع پیشرفت هنرجویان می‌شود: ورود همزمان دست چپ به داستان، هماهنگی دو دست، و آشنایی با گام‌های ساده.

این کتاب با طراحی هوشمندانهٔ تمرین‌ها و قطعات، این دلهره را از بین می‌برد و هنرجو را گام‌به‌گام، بدون پرش ناگهانی، با مفاهیم جدید آشنا می‌کند. ویژگی منحصربه‌فرد این جلد نسبت به سایر متدهای خارجی و داخلی، ریتم آهسته و بومی‌شدهٔ آموزش است. در بسیاری از متدهای معروف خارجی (مانند آلفرد یا بستین)، هنرجو پس از جلد اول ناگهان با حجم بالایی از نت‌ها و کلید جدید (فا) روبه‌رو می‌شود و سرخورده می‌گردد. اما عمران با تجربهٔ تدریس به ده‌ها هنرجوی ایرانی، فصل‌بندی ظریف‌تری طراحی کرده است.

در جلد دوم، کلید فا (باس) نه یکباره، که نت به نت و همراه با بازی‌های جانبی (مثل خواندن نام نت‌ها با کلمات شاعرانه و حرکت فیزیکی دست روی میز) معرفی می‌شود. همچنین در تمام قطعات، انگشت‌گذاری (فینگِرینگ) برای هر دو دست و برای هر نت به دقت درج شده تا هنرجو هیچ‌گاه در انتخاب انگشت درست دچار تردید نشود.

کتاب با ۹۴ صفحه در قطع رحلی و روی کاغذ تحریر منتشر شده است. جلد شومیز و اندازهٔ بزرگ نت‌ها (برای جلوگیری از خستگی چشم کودکان) از نکات عملی این اثر است. نوبت چاپ دوم توسط موسسهٔ فرهنگی هنری ماهور نشان از اعتماد مدرسان و هنرجویان به این متد دارد. تمام نوشته‌ها و راهنماها به زبان فارسی روان نگاشته شده و برای اصطلاحات تخصصی (مانند استاکاتو، لگاتو، آکسان) از معادل‌های فارسی ساده استفاده شده است. ساختار کتاب به ۸ درس تقسیم می‌شود.

هر درس شامل چهار بخش ثابت است:

۱) تمرین تئوری (نوشتن نام نت‌ها روی خطوط حامل، تشخیص فواصل، سؤال چهارگزینه‌ای ساده).

۲) تمرین فنی روزانه (گام‌های سادهٔ دو ماژور و سل ماژور با ریتم‌های متنوع).

۳) قطعه اصلی (ملودی‌های کوتاه و زیبا از فولکلور ایرانی، کلاسیک‌های سادهشده مانند اُد به شادی بتهوون، و ساخته‌های خود عمران).

۴) بداهه‌پردازی هدایت‌شده (الگوی چند نتی داده می‌شود و هنرجو باید آن را با خلاقیت خود ادامه دهد).

در انتهای کتاب، یک بخش مرور جامع (با ۲۰ قطعهٔ کوتاه از تمام درس‌ها برای امتحان پایان ترم) و یک واژه‌نامهٔ مصوّر (شامل ۵۰ اصطلاح و نماد) قرار دارد. یکی از نوآوری‌های مهم این جلد، استفاده از رنگ‌های متفاوت برای دو دست (رنگ قهوه‌ای برای دست چپ، رنگ آبی برای دست راست) در ۲۰ صفحهٔ اول است. این تکنیک ساده اما مؤثر، به خصوص برای هنرجویان خردسال (۶ تا ۹ سال) که هنوز در تشخیص ساقه‌های بالا و پایین دچار اشتباه می‌شوند، کمک شایانی می‌کند.

به تدریج و از درس پنجم به بعد، رنگ‌ها حذف شده و هنرجو صرفاً با جایگاه نت‌ها روی حامل، مالکیت هر نت را تشخیص می‌دهد. فرید عمران در مقدمه‌ی خود بر چاپ دوم، نکتهٔ باریک‌بینانه‌ای را مطرح می‌کند: «بسیاری از هنرجویان در آستانهٔ جلد دوم به دلیل ترس از کلید فا درس را رها می‌کنند. این کتاب به آن‌ها نشان می‌دهد که کلید فا چیزی جز آینهٔ کلید سل نیست.

اگر نت «دو» در کلید سل روی خط اضافهٔ زیرین است، در کلید فا همان نت «دو» روی خط اضافهٔ بالای حامل قرار دارد. با این نگاه و چند تمرین ساده، ترس از بین می‌رود.» این رویکرد دموکراتیک و ترس‌زدا از شاخصه‌های تمام آثار عمران است. آموزش پیانو قدم به قدم (جلد ۲) را می‌توان دروازهٔ ورود به دنیای حرفه‌ای پیانو دانست.

هنرجویی که این کتاب را با پشتکار کار کند، توانایی خواندن همزمان دو کلید، اجرای قطعات با هر دو دست، درک گام‌های ساده و حتی شروع بداهه‌پردازی را پیدا می‌کند. جلد سوم این مجموعه (در دست تألیف) او را با آکوردها، گام‌های دیاتونیک و قطعات کلاسیک دشوارتر آشنا خواهد کرد.

باشد که گام‌های پیانوی شما استوارتر از دیروز و چشماندازتان به موسیقی روشن‌تر از همیشه باشد.