کتاب نوازندگی ویولن از مبتدی تا پیشرفته آموزش گام‌به‌گام ویولن با متد اصولی (انتشارات پارت )

کتاب نوازندگی ویولن از مبتدی تا پیشرفته اثر کاترین راپوپورت

کتاب پیشِ رو، «نوازندگی ویولن از مبتدی تا پیشرفته» تألیف کاترین راپوپورت (نوازنده و مدرس برجسته‌ی آمریکایی با بیش از ۳۰ سال تجربه در آموزش ویولن به کودکان و بزرگسالان)، پاسخی کامل و اصولی به این نیاز است. آنچه این کتاب را از سایر متدهای مشهور (مانند سوزوکی، دویچ، ابرت، فِلِش و ...) متمایز می‌کند، ساختار خطی و تصاعدی آن است.

راپوپورت بر این باور است که هر مفهوم فنی از چگونگی ایستادن و گرفتن ساز گرفته تا تغییر پوزیسیون، ویبراتو و هارمونیک‌ها باید در کوچک‌ترین اجزای ممکن شکسته شود و صدها تمرین تکراری اما متنوع برای هر جزء ارائه گردد. کتاب با آموزش نت‌های خالی روی هر چهار سیم آغاز می‌شود، سپس به نُت‌گذاری با انگشت اول تا چهارم در پوزیسیون اول می‌پردازد و پس از آن، گام به گام و فصل به فصل، پوزیسیون‌های دوم تا هفتم، تکنیک‌های آرشه‌کشی (دتاشه، لگاتو، اسپیکاتو، سالتاتو، مارتله، استاکاتو)، ویبراتو، هارمونیک‌ها، و در نهایت قطعات کنسرتویی از رپرتوار بزرگ ویولن (باخ، موتسارت، بتهوون، برامس، چایکوفسکی، ساراساته، پاگانینی) را آموزش می‌دهد.

کتاب با ۶۲۴ صفحه در قطع وزیری و روی کاغذ تحریر منتشر شده است. این حجم بالا به معنی پُر بودن از محتوا است؛ نه یک تور مرور سریع، بلکه یک دوره‌ی کامل چندساله در یک مجلد. جلد شومیز با وجود ضخامت زیاد، کتاب را نسبتاً سبک کرده است. نوبت چاپ دوم توسط انتشارات پارت نشان از استقبال بالای جامعه‌ی ویولنیست‌های ایرانی از این متد دارد. تمام نوشته‌ها، تمرین‌ها و توضیحات به زبان فارسی و با ترجمه‌ای شیوا و دقیق توسط کتایون صارمی (موسیقی‌شناس و نوازنده‌ی ویولن) برگردانده شده است.

نقش مترجم، کتایون صارمی، در این کتاب حیاتی است. راپوپورت کتاب اصلی را به انگلیسی روان اما گاهی بسیار خودمانی (شامل ارجاعات فرهنگی آمریکایی) نوشته است. صارمی با مهارت، ضمن حفظ لحن صمیمی و آموزشی متن، ارجاعات محلی را برای خواننده‌ی ایرانی بومی‌سازی کرده (مثلاً به جای مثال‌های از آهنگ‌های فولک آمریکایی، مثال‌هایی از موسیقی ایرانی ارائه داده) و پانوشت‌های فنی بسیاری (مخصوصاً در مورد تفاوت مکاتب ویولن‌نوازی اروپایی و روسی) افزوده است. همچنین ایشان یک پیوست اختصاصی درباره‌ی وضعیت ویولن در ایران (از ورود نخستین ویولن‌ها تا امروز، معرفی اساتید بنام و کتاب‌شناسی فارسی) به انتهای کتاب اضافه کرده که در نسخه‌ی اصلی وجود ندارد.

در انتهای کتاب، واژه‌نامه‌ی تصویری (با عکس از جایگیری دست و آرشه برای هر تکنیک) و فهرست ۲۰۰ اتود و قطعه برای تمرین اضافی (ارجاع به کتاب‌های نت دیگر) قرار دارد. نکته‌ی باریک‌بینانه‌ی دیگر، توجه کتاب به تفاوت‌های فردی هنرجویان است. راپوپورت در سراسر کتاب، تمرینات را در سه سطح «آسان»، «متوسط» و «پیشرفته» دسته‌بندی کرده تا هر هنرجو بر اساس زمان تمرین روزانه و سرعت یادگیری خود، مسیر شخصی‌اش را انتخاب کند.

این رویکرد که در متدهای سنتی ویولن نادر است، کتاب را برای تدریس در کلاس‌های گروهی و خصوصی به یکسان مناسب می‌سازد. «نوازندگی ویولن از مبتدی تا پیشرفته» را می‌توان دورۀ چهارساله‌ی هنرستان ویولن در یک کتاب نامید. هر صفحه از آن، گواه تجربه و دلسوزی یک معلمِ کارکشته به شاگردانش است. اگر شما هم از آن دسته هنرجویان یا معلمانی هستید که به دنبال یک منبع کامل، منضبط اما مهربان برای یادگیری یا تدریس ویولن می‌گردید، این کتاب یکی از بهترین گزینه‌های موجود به زبان فارسی است. باشد که آرشه‌ی شما همواره بر سیم‌ها، قصه‌گوی شنیدنی‌ترین نغمه‌ها باشد .