کتاب تاریخ طراحی داخلی از 1900 (نشر سمت)

کتاب تاریخ طراحی داخلی از 1900 اثر آن مسی

طراحی داخلی تا پیش از سدهٔ بیستم، عمدتاً در انحصار معماران و صنعتگران بود و به عنوان شاخه‌ای مستقل شناخته نمی‌شد. اما انقلاب صنعتی، ظهور طبقهٔ متوسط مرفه، نوآوری در مواد و مصالح (فولاد، بتن، شیشه، پلاستیک) و تحولات سریع اجتماعی-فرهنگی، باعث شد که طراحی داخلی در سدهٔ بیستم به یک رشتهٔ حرفه‌ای و آکادمیک تبدیل شود.

کتاب پیشِ رو، «تاریخ طراحی داخلی از ۱۹۰۰» نوشتهٔ آن مسی (پژوهشگر و استاد برجستهٔ تاریخ طراحی در دانشگاه نیویورک)، یکی از جامع‌ترین و به‌روزترین منابع برای مطالعهٔ این تحول شگرف در یکصد و اندی سال اخیر است. این کتاب نه فقط برای دانشجویان معماری و طراحی داخلی، که برای همهٔ علاقه‌مندان به فرهنگ بصری، سبک‌شناسی و جامعه‌شناسی فضا اثری ضروری است. آنچه این کتاب را از تاریخ‌های خطی و صرفاً مبتنی بر سبک (مانند آرت نوو، آرت دکو، باوهاوس، مدرنیسم، پست‌مدرنیسم) جدا می‌کند، رویکرد چندرشته‌ای و زمینه‌گرای آن است.

آن مسی هر تحول در طراحی داخلی را در بستر تغییرات هم‌زمان تکنولوژی، مد، هنر، سیاست و اقتصاد تحلیل می‌کند. برای مثال، طراحی داخلی خانه‌های آمریکایی در دههٔ ۱۹۵۰ را بدون درک ظهور تلویزیون به عنوان عضو جدید خانواده، مهاجرت به حومهٔ شهرها، و رقابت جنگ سرد در سبک زندگی نمی‌توان فهمید. همچنین، مسی با گنجاندن فصول مجزا برای طراحی داخلی اداری، تجاری (رستوران‌ها، هتل‌ها، فروشگاه‌ها)، بهداشتی-درمانی (بیمارستان‌ها، کلینیک‌ها) و حمل‌ونقل (کابین هواپیما، قطارهای لوکس)، دامنهٔ طراحی داخلی را فراتر از خانه و کاخ می‌برد.

کتاب با ۲۹۸ صفحه در قطع وزیری و روی کاغذ تحریر منتشر شده است. جلد شومیز و ابعاد استاندارد آن برای استفادهٔ دانشجویی و کلاسی مناسب است. نوبت چاپ اول توسط سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت) مهم‌ترین ناشر کتب درسی علوم انسانی در ایران – نشان از اعتبار علمی و درسی این اثر دارد.

ترجمهٔ کتاب توسط دکتر حمیدرضا انصاری (عضو هیئت علمی و متخصص معماری و طراحی داخلی) با دقت و امانتداری بالا انجام شده و تمام اصطلاحات تخصصی با معادل‌های فارسی مصوّب فرهنگستان همراه است. ساختار کتاب به ۸ فصل اصلی تقسیم می‌شود:

فصل اول: ۱۹۰۰–۱۹۱۸ (گذار از سنت به مدرنیته) ظهور آرت نوو در اروپا، مکتب گلاسکو (مکینتاش)، جنبش ویِن زِسِسیون (واگنر، هافمن)، و واکنش‌های ملی‌گرایانه در فنلاند و مجارستان.

فصل دوم: ۱۹۱۸–۱۹۳۰ (میان‌دو جنگ؛ خوش‌بینی و تجدد) دِ اِستایل (موندریان، ریتفلد)، باوهاوس (گروپیوس، بروئر، برانت)، آرت دِکو (نمایشگاه ۱۹۲۵ پاریس)، و تأثیر کوبیسم و فوتوریسم بر طراحی داخلی.

فصل سوم: ۱۹۳۰–۱۹۴۵ (مدرنیسم سخت، جنگ و تبعید) اوج‌گیری مدرنیسم اسکاندیناوی (آلوار آلتو)، جنبش ارگانیک (فرانک لوید رایت، سارینن)، طراحی داخلی اجباری در دوران رکود بزرگ، و تأثیر مهاجرت آهنگسازان باوهاوس به آمریکا.

فصل چهارم: ۱۹۴۵–۱۹۶۰ (پساجنگ؛ مصرف‌گرایی و طراحی محبوب) – سبک بین‌المللی، مبلمان انحنادار پلاستیکی (اریک ساری‌نن)، دیوارهای متحرک و مبلمان مدولار، و ظهور اولین طراحان داخلی زن (فلورانس نول، ری اِیمز).

فصل پنجم: ۱۹۶۰–۱۹۷۵ (شورش، رنگ و پست‌مدرنیسم اولیه) – ضدطراحی، فضاهای روان‌گردان و سایکدلیک، گروه آرکیتکتوس و طراحی‌های ونیزی، سبک های-تک (ریچارد راجرز، نورمن فاستر).

فصل ششم: ۱۹۷۵–۱۹۹۰ (پست‌مدرنیسم و بازگشت به تاریخ) – رابرت ونتوری، سبک ممفیس (اتوره سوتساس)، التقاط و ارجاعات تاریخی، و آغاز طراحی سبز (آغاز جنبش زیست‌محیطی در دکوراسیون داخلی).

فصل هفتم: ۱۹۹۰–۲۰۰۰ (عصر دیجیتال و جهانی‌سازی) – تأثیر رایانه و اینترنت بر فضای کار و خانه، مینیمالیسم ژاپنی در غرب، و طراحان مهاجر از خاورمیانه و آسیا.

فصل هشتم: ۲۰۰۰–تا کنون – طراحی پایدار (مواد بازیافتی، انرژی صفر)، طراحی بیوفیلیک (طبیعت در فضاهای بسته)، اپیدمی طراحی همه‌گیر (پساکرونا) و تحول مطب‌ها و کلینیک‌ها.

در انتهای کتاب، واژه‌نامهٔ تصویری (شرح ۲۰۰ اصطلاح با عکس)، نمایهٔ اعلام و آثار، و کتاب‌شناسی گسترده (نزدیک به ۵۰۰ منبع) قرار دارد. مترجم، دکتر حمیدرضا انصاری، علاوه بر ترجمهٔ دقیق، فصلی تکمیلی به نام «طراحی داخلی معاصر در ایران» (حدود ۲۰ صفحه) به کتاب افزوده است. در این فصل، سیر تحول طراحی داخلی در ایران از دورهٔ قاجار (خانه‌های تهرانی با تالارهای آینه و شیشه‌های رنگی) تا امروز (برج‌های مسکونی مدرن در شمال تهران، دفاتر استارتاپی سبک مینیمال، و طراحی فضاهای سنتی مدرن در هتل‌های کیش و اصفهان) با ذکر مثال‌های مشخص و عکس‌های رنگی بررسی می‌شود.

این فصل برای دانشجویان ایرانی که می‌خواهند دانش جهانی را با بوم خود پیوند بزنند، بسیار ارزشمند است. «تاریخ طراحی داخلی از ۱۹۰۰» یک سفر تصویری-تحلیلی در ۱۰۰ سال است: از صندلی خم‌شده‌ی تونت تا مبلمان مدولار هوشمند، از دیوارهای کاغذی ژاپنی تا آسمانخراش‌های شیشه‌ای. 

خواندن این کتاب به شما قدرت نقد و تحلیل فضا را می‌دهدخواه یک آپارتمان ۵۰ متری باشید، خواه یک موزهٔ ۵۰۰۰ متری. باشد که با درک تاریخ، بتوانید فضاهایی بیافرینید که هم کارآمد، هم زیبا و هم معنادار باشند.