کتاب میناکاری روی فلز (نشر سمت)

کتاب میناکاری روی فلز اثر مونا اسلامی، پوپک رهنمون

هنرهای سنتی ایران، گنجینه‌ای بی‌نظیر از ظرافت، خلاقیت و مهارت‌های فنی است که در طول قرن‌ها توسط هنرمندان این سرزمین شکوفا شده و به نسل‌های بعدی منتقل گردیده است. در میان این هنرها، میناکاری روی فلز به عنوان یکی از ظریف‌ترین و چشمنوازترین شاخه‌های صنایع دستی و هنرهای تزئینی، جایگاهی ویژه و ممتاز دارد. این هنر که با استفاده از لعاب‌های شیشه‌ای رنگین و پخت آنها بر روی سطوح فلزی، آثاری درخشان و ماندگار خلق می‌کند، ریشه‌ای کهن در تاریخ ایران داشته و در دوران‌های مختلف به ویژه عصر صفوی به اوج شکوفایی خود دست یافته است.

کتاب پیش‌رو که به قلم مونا اسلامی و پوپک رهنمون، دو تن از پژوهشگران و مدرسان حوزه هنرهای سنتی و صنایع دستی، به نگارش درآمده، گامی مؤثر در جهت آموزش و آشنایی نظام‌مند علاقه‌مندان با این هنر فاخر محسوب می‌شود. این اثر که در قطع وزیری و با زبانی روان، گویا و تخصصی تدوین شده، به بررسی مبانی نظری و عملی میناکاری روی فلز از تاریخچه و پیشینه تا تکنیک‌های اجرایی و کاربردهای معاصر می‌پردازد. مؤلفان محترم با رویکردی آموزشی و گام‌به‌گام، به تبیین جنبه‌های گوناگون این هنر، از جمله انواع فلزات قابل استفاده در میناکاری (مس، طلا، نقره)، آشنایی با لعاب‌ها و رنگ‌های مینا، تکنیک‌های آماده‌سازی سطح فلز، روش‌های لعاب‌کاری و پخت (کوره‌ای و مشعل‌ای)، و نیز شیوه‌های تزئین و نقاشی روی مینا پرداخته‌اند.

در حقیقت، این کتاب پاسخی به نیاز روزافزون جامعه هنری و دانشگاهی کشور به منبعی جامع و بومی در زمینه آموزش میناکاری است که تاکنون خلأ آن به‌شدت احساس می‌شد. از ویژگی‌های برجسته این اثر می‌توان به ساختار آموزشی منسجم، بهره‌گیری از تصاویر رنگی متعدد و باکیفیت از نمونه‌های شاخص میناکاری، ارائه‌ی دستورالعمل‌های گام‌به‌گام و نکات فنی کلیدی، و همچنین توجه به جنبه‌های زیبایی‌شناسی و نمادشناسی نقوش و رنگ‌های مینا اشاره کرد.

کتاب برای دانشجویان و پژوهشگران رشته‌های صنایع دستی، هنرهای تجسمی، مرمت اشیاء تاریخی و طراحی، همچنین هنرمندان، صنعتگران و تمامی علاقه‌مندان به هنرهای سنتی و فرهنگ بصری ایران، منبعی کاربردی، جامع و راهگشا محسوب می‌شود. مطالعه این اثر، مخاطب را با ظرافت‌ها و پیچیدگی‌های یکی از ارزشمندترین هنرهای ایرانی آشنا ساخته و درک عمیق‌تری از جایگاه آن در حفظ میراث فرهنگی و هویت هنری ایران ارائه می‌دهد. بی‌تردید، این کتاب گامی مؤثر در جهت احیا و ترویج هنر میناکاری و ارتقای سطح دانش فنی هنرمندان این عرصه خواهد بود.