کتاب مجموعه مقالات خوشنویسی: گردهمایی مکتب شیراز (نشر فرهنگستان هنر)

مجموعه مقالات خوشنویسی گردهمایی مکتب شیراز به کوشش حمیدرضا قلیچ‌خانی

گنجینه ای ارزشمند از پژوهشهای معاصر در حوزهٔ تاریخ و هنر خوشنویسی ایران است که توسط مؤسسه تألیف، ترجمه و نشر آثار هنری فرهنگستان هنر منتشر شده است. این اثر در قطع وزیری و با ۳۵۶ صفحه بر روی کاغذ تحریر، مجموعه ای از مقالات ارائه شده در گرده مایی علمی پژوهشی مکتب شیراز را گرد آورده و به یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین دوره های تاریخی خوشنویسی ایران زمین می پردازد.

مکتب شیراز، که در سده های میانهٔ اسلامی، به ویژه در دوران آل بویه و سپس در سدهٔ نهم و دهم هجری و همزمان با عصر صفوی، به اوج شکوفایی خود رسید، پایگاهی برای پرورش بزرگترین استادان خوشنویسی و پدیدآمدن سبکها و شیوه های بدیع در خطوط ششگانه بود. حمیدرضا قلیچ‌خانی، با گردآوری مقالاتی از برجسته ترین پژوهشگران، استادان دانشگاه و صاحب نظران این عرصه، بستری فراهم آورده است تا مخاطبان بتوانند از زوایای گوناگون تاریخی، هنری، جامعه شناختی و نسخه شناسی با مکتب خوشنویسی شیراز آشنا شوند.

مقالات این مجموعه به موضوعاتی چون تأثیر مکتب شیراز بر خوشنویسی سایر مناطق ایران، نقش کاتبان و نستعلیقنویسان شیرازی در کتاب آرایی و نگارگری، نسبت خوشنویسی شیراز با عرفان و شعر فارسی، و همچنین معرفی نسخه های خطی نفیس متعلق به این مکتب می پردازند.

مخاطب در این کتاب با مفاهیمی کلیدی همچون تحریر، ترکیب، قاعدهٔ کرسی و تناسبات حروف در خط نستعلیق و تعلیق آشنا می شود و جایگاه رفیع شیراز را به عنوان یکی از خاستگاه های اصلی هنر کتابت و کتاب آرایی در ایران درمییابد. نکتهٔ شایان توجه در این مجموعه، رویکرد میانرشته ای آن است که از یک سو به مبانی نظری و زیبایی شناختی خوشنویسی می پردازد و از سوی دیگر، ابعاد تاریخی و اجتماعی این هنر اصیل را در بستر تحولات فرهنگی ایران بررسی می کند.

مقاله ها با زبانی علمی و پژوهشی، اما در عین حال قابل فهم برای علاقه مندان، به نگارش درآمده اند و هرکدام دریچه ای نو به سوی شناخت عمیق تر از یکی از مهمترین جلوه های هنر ایرانی می گشایند. این کتاب، مرجعی بی نظیر برای دانشجویان رشته های هنر، تاریخ، ایران شناسی و ادبیات، همچنین استادان خوشنویسی، پژوهشگران نسخ خطی و تمامی دلبستگان فرهنگ و تمدن ایران زمین است.