کتاب 35000 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی (انتشارات هیرمند)

کتاب 35000 سال تاریخ زیورآلات اقوام ایرانی اثر مهرآسا غیبی

اثر پیشِ رو، سفری است حماسی در گذرگاه ۳۵ هزار ساله‌ی تمدن و فرهنگ این سرزمین کهن، روایتی از آنچه بر تن و جان مردمانش نشسته و با هویتشان عجین شده است. مهرآسا غیبی، پژوهشگر برجسته‌ی حوزه‌ی زیورآلات و صنایع دستی، در این کتاب ارزشمند، نه‌تنها به گردآوری انواع زیورآلات اقوام ایرانی پرداخته، که با نگاهی موشکافانه، تحلیل گفتمان حاکم بر هر دوره از تاریخ جواهرسازی را به تصویر کشیده است.

او نشان می‌دهد که هر گردنبند، هر دستبند و هر انگشتر، چگونه در بستر زمان، بازتاب‌دهنده‌ی مناسبات قدرت، باورهای دینی، شرایط اقلیمی و ذائقه‌ی زیبایی‌شناختی مردمانی بوده که قرن‌ها در این مرزوبوم زیسته‌اند. این کتاب به‌صورت دوزبانه (فارسی-انگلیسی) تدوین شده تا این گنجینه‌ی گران‌بها را در دسترس مخاطبان جهانی نیز قرار دهد. آنچه این کتاب را از آثاری هم‌سان متمایز می‌سازد، التفات ویژه‌ی آن به زیبایی‌شناسی روایت بصری زیورآلات است؛ گویی هر قطعه جواهر، حکایتی ناگفته از عشق و جنگ، شادی و سوگ، تجمل و سادگی در دل خود دارد. مؤلف با تکیه بر اسناد تاریخی، کاوش‌های باستان‌شناسی، نقوش برجسته و متون کهن، روایتی جامع و مستند ارائه می‌دهد که در آن، چندصدایی اقوام گوناگون ایرانی به‌خوبی نمایان است؛ از زیورآلات عشایر کوچ‌رو و روستاییان تا جواهرات نفیس درباری و شاهانه، همگی در این روایت بزرگ، جایگاه خود را یافته‌اند.

در این مسیر، تاریخیت متن نقشی بنیادین ایفا می‌کند؛ چراکه مؤلف با واکاوی لایه‌های تاریخی، نشان می‌دهد که زیورآلات ایرانی، هرگز پدیده‌ای ایستا نبوده، بلکه همواره در تعامل با فرهنگ‌های همجوار و تحولات اجتماعی، دگرگون شده و بالیده است. از دل این رویکرد تاریخی، مفهوم هویت فرهنگی به‌عنوان محور اصلی کتاب خودنمایی می‌کند. غیبی به‌خوبی ترسیم می‌کند که زیورآلات اقوام ایرانی، آیینه‌ی تمام‌نمای هویتی است که در پس هر نقش، هر سنگ و هر بافت، داستانی از مقاومت، خلاقیت و تعلق‌خاطر به این سرزمین را روایت می‌کند. او نشان می‌دهد که چگونه این اشیاء کوچک و ظریف، نه‌تنها زینت‌بخش بدن، که زینت‌بخش روح و هویت جمعی مردمان این سرزمین کهن بوده‌اند و حلقه‌ای هستند پیونددهنده میان نسل‌ها و اعصار.

این مجلد ۴۷۲ صفحه‌ای با ساختاری منسجم و تصاویری گویا و چشمنواز، در قطع وزیری و با جلد سخت و کاغذ تحریر، اثری ماندگار و ارزشمند برای پژوهشگران، تاریخ‌دوستان، طراحان زیورآلات، باستان‌شناسان، هنرمندان و تمامی علاقه‌مندان به میراث فرهنگی و هنرهای سنتی ایران است. کتابی که هر صفحه از آن، پرده‌ی دیگری از هویت رنگارنگ و باشکوه ایرانی را پیش روی مخاطب می‌گشاید و او را به سفری بی‌ نظیر در هزاره‌های تاریخ این سرزمین فرا می‌خواند.