کتاب صد و پنج سال اعلان و پوستر فیلم در ایران (چاپ و نشر نظر)

کتاب صد و پنج سال اعلان و پوستر فیلم در ایران اثر مسعود مهرابی

در گسترهٔ تاریخ سینما و هنرهای تجسمی ایران، پوستر فیلم و اعلان‌های سینمایی جایگاهی ویژه و در عین حال، کمتر شناخته‌شده دارند. این آثار گرافیکی که زمانی تنها ابزاری برای اطلاع‌رسانی و جذب مخاطب به شمار می‌رفتند، امروز به مثابه اسناد تاریخی و آثار هنری ارزشمندی شناخته می‌شوند که روایتگر تحولات سینما، فرهنگ، جامعه و طراحی گرافیک در ایران هستند.

کتاب پیش رو، «صد و پنج سال اعلان و پوستر فیلم در ایران»، اثر ارزشمند مسعود مهرابی، پژوهشگر برجستهٔ تاریخ سینما و هنرهای تجسمی، با ترجمهٔ فارسی به انگلیسی بهروز تورانی، گنجینه‌ای نفیس و کم‌نظیر از این میراث بصری و تاریخی است. این اثر در قطع رحلی بزرگ و با ۵۳۸ صفحه، به زبانی فارسی-انگلیسی، با جلد سخت و کاغذ تحریر و گلاسه باکیفیت، جامع‌ترین و مستندترین منبع در حوزهٔ پوستر و اعلانهای سینمایی ایران به شمار می‌رود و مرجعی بی‌نظیر برای پژوهشگران، دانشجویان، طراحان، سینماگران و تمام علاقه‌مندان به سینما، هنرهای تجسمی و مطالعات فرهنگی فراهم آورده است.

مسعود مهرابی، که سال‌ها به پژوهش در تاریخ سینما و گرافیک ایران پرداخته، در این کتاب با رویکردی تاریخی-تحلیلی و نگاهی موشکافانه، به گردآوری و تحلیل صد و پنج سال پوستر و اعلان فیلم در ایران پرداخته است. این کتاب مرجع، از نخستین اعلانهای سینمایی دوران قاجار و پهلوی آغاز می‌کند و با عبور از تحولات طراحی در دهه‌های مختلف، تا پوسترهای معاصر پس از انقلاب اسلامی ادامه می‌یابد. نویسنده با تکیه بر تسلط خود بر تاریخ هنر، نشانه‌شناسی و مبانی نظری طراحی، به تحلیل عمیقی از تغییرات سبکی، فنی و مضمونی این آثار می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه پوسترهای سینمایی، نه تنها آیینهٔ تمام‌نمای تحولات سینمای ایران، بلکه بازتاب‌دهندهٔ جریان‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی این سرزمین در طول یک قرن و نیم بوده‌اند.

از طراحی‌های دستی و ساده‌ی ابتدایی تا پوسترهای مدرن و حرفه‌ای، و از تصاویر سیاه‌وسفید تا رنگ‌های چشم‌نواز، هر صفحه از این کتاب، روایتگر داستانی از هویت، تکنولوژی و خلاقیت است. نکتهٔ شایان توجه در این اثر، رویکرد جامع و دایرةالمعارفی آن است. این کتاب، فراتر از یک مجموعه آثار یا آلبوم تصاویر، به مرجعی پژوهشی تبدیل شده است که در آن، هر پوستر با اطلاعات دقیق از فیلم، کارگردان، سال تولید، طراح و مشخصات فنی همراه است و بدین‌ترتیب، بستری ارزشمند برای پژوهش‌های آینده در حوزهٔ سینما و گرافیک ایران فراهم می‌آورد. این اثر، که با همت مؤسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر منتشر شده، با بازتولید باکیفیت از صدها پوستر و اعلان نایاب، به مخاطب امکان می‌دهد تا از نزدیک با سیر تحول طراحی گرافیک و هنرهای تجسمی در ایران آشنا شود و دریابد که چگونه یک پوستر، نه تنها ابزاری برای تبلیغ، که سندی از تاریخ، فرهنگ و هنر یک ملت است.

ترجمهٔ روان بهروز تورانی نیز امکان دسترسی مخاطبان بین‌المللی را به این گنجینهٔ بصری و تاریخی فراهم ساخته است. مطالعهٔ «صد و پنج سال اعلان و پوستر فیلم در ایران»، سفری است در اعماق سینما و هنر ایران؛ جایی که هر پوستر، روایتگر داستانی از فیلم، کارگردان، بازیگر، جامعه و زمانه است و هر طرح، پنجره‌ای به سوی جهانی از معنا، زیبایی و هویت. این کتاب، نه تنها یک منبع آموزشی و پژوهشی ارزشمند، که دعوتی است به دیدن سینما و هنر با چشمی تازه‌تر؛ دریچه‌ای به جهانی که در آن، نقاشی، عکاسی، تایپوگرافی و طراحی در هم می‌آمیزند تا یکی از ماندگارترین و تأثیرگذارترین آثار هنری ایران را بیافرینند.