کتاب پرویز تناولی و شیرهای ایران (چاپ و نشر نظر)

کتاب پرویز تناولی و شیرهای ایران اثر ونشا پورتر و همراهان

شیر، این نماد کهن و اسطوره‌ای، در فرهنگ و هنر ایران زمین، همواره جایگاهی والا و پررمزوراز داشته است. از نقش برجسته‌های هخامنشی و مجسمه‌های ساسانی گرفته تا قالی‌های نفیس و نقوش فلزکاری، شیر نه فقط یک جانور توانمند، که تجسمی از قدرت، شجاعت، سلطنت، حفاظت و حتی عشق در اسطوره‌شناسی ایرانی بوده است.

کتاب «پرویز تناولی و شیرهای ایران» اثری است که با نگاهی چندوجهی و میان‌رشته‌ای، به بررسی این نماد دیرینه و بازآفرینی آن در هنر معاصر ایران، به‌ویژه در آثار پرویز تناولی، پرداخته و دریچه‌ای نو به سوی درک عمیق‌تر از تداوم و دگردیسی اسطوره‌ها در هنر امروز می‌گشاید. پرویز تناولی، هنرمند برجسته‌ی مجسمه‌ساز و نقاش معاصر ایران، با خلق مجموعه‌ی «شیرهای ایران»، نه فقط به بازخوانی یک نماد کهن، که به آفرینش جهانی تازه در پیوند با گذشته و حال پرداخته است. تناولی با تکیه بر میراث بصری و اسطوره‌شناختی ایران، و بهره‌گیری از زبان مدرن و فرم‌های انتزاعی، شیر را از قالب‌های سنتی‌اش خارج کرده و به پیکره‌هایی پویا، سیال و معنادار بدل ساخته است.

این کتاب، با گردآوری مقالات و دیدگاه‌های جمعی از پژوهشگران و هنرمندان برجسته‌ای چون ونشا پورتر، دیوید گالووی، بهزاد حاتم، جان کرتیس، وستا سرخوش کرتیس و سوسن بابایی، به واکاوی لایه‌های پنهان این مجموعه‌ی هنری پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه تناولی با نگاهی نو، به احیای یک سنت دیرینه و پیوند آن با دغدغه‌های معاصر دست یافته است. کلمات کلیدی این کتاب را می‌توان در مفاهیمی چون اسطوره‌شناسی تطبیقی، نمادپردازی حیوانی، مجسمه‌سازی مدرن، هویت‌یابی فرهنگی، تداوم سنت، فرم و معنا و هنر عمومی جست‌وجو کرد.

مؤلفان با رویکردهایی از باستان‌شناسی، تاریخ هنر، زیبایی‌شناسی و مردم‌شناسی، به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهند که چگونه یک نماد کهن، پس از هزاران سال، همچنان می‌تواند در آثار یک هنرمند معاصر، چنان زنده، تأثیرگذار و پرمعنا باشد. این کتاب همچنین به نسبت تناولی با سنت مجسمه‌سازی ایران و جایگاه او در گفتمان هنر مدرن خاورمیانه می‌پردازد. قطع رحلی بزرگ، کاغذ گلاسه و تصاویر باکیفیت از مجسمه‌ها، نقاشی‌ها و مستندات تاریخی، کتاب را به اثری دیداری و پژوهشی تبدیل کرده است که مخاطب را به سفری در گذشته و حال، اسطوره و واقعیت، فرم و معنا دعوت می‌کند.

ترجمه‌ی روانِ سهراب مهدوی، آرزو احمی، افرا صفا، آلما بهمن‌پور و حلیا فائزی‌پور، این اثر ارزشمند را برای مخاطبان فارسی‌زبان قابل‌دسترس ساخته است. در پایان، «پرویز تناولی و شیرهای ایران» را باید مرجعی جامع و در عین حال شورانگیز برای هر آنکس دانست که به دنبال درک پیوندهای عمیق میان اسطوره، تاریخ و هنر معاصر ایران است. این کتاب، نه فقط نگاهی به آثار یک هنرمند، که سفری است به اعماق هویت فرهنگی ایران از طریق یکی از پرتکرارترین و پرمعناترین نمادهایش؛ باشد که خواننده را به تأملی تازه در باب تداوم و تحول اسطوره‌ها در عرصه‌ی هنر امروز فراخواند.