کتاب دو دهه پوستر موسیقی در ایران 1350-1340 (چاپ و نشر نظر)

کتاب دو دهه پوستر موسیقی در ایران اثر صادق بریرانی، قباد شیوا، بهزاد حاتم و دیگران...

پوستر، بیش از یک اعلانِ تبلیغاتی، آیینهٔ تمام‌نمایِ روحِ یک عصر است؛ عصری که در آن، موسیقی، به‌عنوانِ جان‌مایهٔ فرهنگِ شهری، با هنرِ گرافیک پیوند می‌خورد و حاصل این پیوند، آثاری است که نه فقط گوش، که چشم را نیز به تماشا دعوت می‌کنند.

کتاب «دو دهه پوستر موسیقی در ایران» سفری است تصویری به دلِ تاریخِ معاصرِ موسیقیِ ایرانی از منظرِ هنرِ تجسمی؛ سفری که در آن، پوسترهای کنسرت‌ها، جشنواره‌ها و رویدادهای موسیقایی، چون برگ‌هایی از یک دفترِ خاطراتِ جمعی، روایتگرِ تحولاتِ فرهنگی، اجتماعی و هنریِ ایران در بازه‌ای بیست‌ساله هستند.

این کتاب که در قطع رحلی کوچک و با کاغذ گلاسه، فضایی چشمنواز برای نمایشِ این گنجینهٔ بصری فراهم آورده، حاصل پژوهش و نگارشِ جواد میرحسینی و همکاریِ جمعی از گرافیست‌های برجسته‌ای چون صادق بریرانی، قباد شیوا و بهزاد حاتم است. این مجموعهٔ ۱۸۴ صفحه‌ای، مروری است بر دو دهه فعالیتِ طراحیِ پوسترِ موسیقی در ایران؛ از اواخر دههٔ هفتاد تا پایان دههٔ نود شمسی. هر پوستر در این کتاب، نه فقط یک طرحِ گرافیکی، که روایتی است از یک رویدادِ موسیقایی، از فضایِ فرهنگیِ آن سال‌ها، از سلیقهٔ مخاطب و از رویکردِ طراحان به مقولهٔ هویتِ بصریِ موسیقیِ ایرانی.

میرحسینی در این پژوهش، با نگاهی تحلیلی و تاریخی، به بررسیِ سیرِ تحولِ سبک‌های طراحی، تکنیک‌های چاپ، تأثیرپذیری از گرافیکِ جهانی و نیز نقشِ عواملِ اجتماعی-سیاسی بر فرم و محتوای پوسترها پرداخته است. مشارکتِ بریرانی، شیوا و حاتم - که خود از طراحانِ صاحب‌سبکِ این عرصه‌اند - به کتاب عمقی تجربی و زیبایی‌شناختی بخشیده است که آن را از یک مرورِ صرفاً تاریخی فراتر می‌برد. از پوسترهای گروه‌های موسیقیِ پاپ و راک تا جشنواره‌های موسیقیِ سنتی و تلفیقی، از طراحی‌های مینیمال و تایپ‌محور تا آثارِ پرجزئیات و تصویرگرایانه، این کتاب پانورامایی جامع از تنوعِ رویکردها در طراحیِ پوسترِ موسیقیِ ایران ارائه می‌دهد.

نویسنده در کنارِ نمایشِ پوسترها، به گفت‌وگو با طراحان، موسیقی‌دانان و برگزارکنندگانِ رویدادها پرداخته و لایه‌های پنهانِ پشتِ هر اثر را آشکار ساخته است. همچنین ترجمهٔ همزمانِ متون به زبان انگلیسی، این پژوهشِ ارزشمند را برای مخاطبانِ بین‌المللی نیز قابل‌دسترس ساخته است. مخاطب این کتاب، گرافیست‌ها، طراحان، موسیقی‌دانان، پژوهشگرانِ فرهنگِ معاصر و هر شیفتهٔ هنرِ شهری است. جلدِ سختِ آن، ماندگاریِ این اثرِ نفیس را برای کتابخانه‌ها و کلکسیون‌ها تضمین می‌کند و کاغذِ گلاسه، با کیفیتِ چاپِ استثنایی، هر رنگ، خط و بافتی را با وضوحِ تمام به نمایش می‌گذارد.

«دو دهه پوستر موسیقی در ایران» نه فقط یک کتابِ هنری، که سندی تاریخی از پیوندِ ناگسستنیِ موسیقی و هنرِ تجسمی در ایرانِ معاصر است؛ یادآوریِ این حقیقت که هر پوستر، دریچه‌ای است به جهانی از صدا، رنگ و خاطره؛ جهانی که در آن، موسیقی نه فقط شنیده، که دیده می‌شود.