کتاب مریم سالور منتخب آثار 1397-1365 (چاپ و نشر نظر)

کتاب مریم سالور گردآورنده لیلا مفید 

هنگامی که به آثار هنرمندی چون مریم سالور مینگریم، در برابر دریایی بیکران از رنگها و احساسات قرار میگیریم که هر کدام حکایت دنیایی ناپیدا را روایت میکنند. مجموعهٔ پیش رو، که با دقت و وسواسی ستودنی توسط لیلا مفید گردآوری شده، پنجرهای است رو به سه دهه تلاش بیوقفهٔ هنری (۱۳۶۵ تا ۱۳۹۷)؛ دورانی که هنر نقاشی معاصر ایران با فراز و نشیب های فراوانی دست به گریبان بود و سالور، به عنوان یکی از چهره های شاخص این عرصه، توانست با قلم موی خود، دیالوگی ناگفته را میان سنت و مدرنیته برقرار کند. آنچه در این مجموعه میبینید، صرفاً مجموعهای از تصاویر نیست؛ این کتاب، روایتی تصویری از هویت هنرمندی زن است که زیست جهان خویش را با تابلوهایش به نظاره نشسته است.

زن بودن در هنر نقاشی معاصر ایران، همواره با پرسش ها و چالشهایی همزاد بوده، اما سالور با شکیبایی و خلاقیتی بیمانند، این هویت زنانه را از حاشیه به متن کشانده و با زبانی نمادین، از تنهایی ها، شورها، مهاجرت درونی و دگردیسی های روحیاش پرده برداشته است. رنگهای گرم و در عین حال غبارآلود آثارش، گویی نجوای خاطراتیاند که در پس ذهنیت هنرمند، جای گرفتهاند. این مجموعه نه فقط به خاطر ماهیت بصریاش، که به دلیل زیستزبان ویژهای که در آن جریان دارد، اثری ماندگار است.

ترجمهٔ فارسی، فرانسوی و انگلیسی این اثر، خود گواهی بر جهانی شدن زبان هنر و تلاش برای برقراری ارتباطی فراتر از مرزهای جغرافیایی است؛ کوششی که با همراهی مترجمانی برجسته چون مینو مشیری، هوشنگ اسفندیار شهابی، یولاند ممتاز، مانا دهناد، ژوستین لاندو و سهراب مهدوی، به ثمر نشسته است.

این تعدد زبانی، نه تنها امکان دسترسی گسترده تر به آثار را فراهم آورده، بلکه زیبایی شناسی متن را نیز غنا بخشیده و آن را به گفتوگویی پویا میان فرهنگ های شرق و غرب بدل کرده است. قطع رحلی بزرگ این کتاب، گویای عظمت و شکوه نقاشی های سالور است و صفحه های آن، بستری برای گسترهٔ وسیعی از تکنیک ها، موضوعات و احساسات می باشند که مخاطب را به تماشایی عمیق و متفکرانه دعوت می کنند. این کتاب نه برای قفسه ها که برای چشمها و روح ها آفریده شده است؛ مروری بر سیودو سال خلاقیت ناب که نشان میدهد هنر همواره می تواند پلی باشد برای درک مشترکات انسانی، فارغ از زبان، مرز و زمان.