کتاب مشق شب های محمد احصائی (چاپ و نشر نظر)

کتاب مشق شب های محمد احصائی اثر بهزاد حاتم

این کتاب روایتی صمیمی، هنرمندانه و تأمل‌ برانگیز از زندگی و آثار یکی از برجسته‌ترین هنرمندان معاصر ایران را جای داده است. این کتاب که به قلم بهزاد حاتم، نویسنده، پژوهشگر و هنرمند شناخته‌شده نگاشته شده، با ویرایش متن انگلیسی توسط جکلین حق‌شناس و اشلینگ حق‌شناس، به صورت دو‌زبانه (فارسی-انگلیسی) منتشر شده است. محمد احصائی، نقاش، خوشنویس و مجسمه‌سازی که نامش با تلفیقِ بی‌نظیرِ هنرِ سنتیِ ایرانی و مدرنیسم گره خورده، در این کتاب، نه از زبانِ خود، که از نگاهِ یک هم‌سفرِ هنریِ دلسوز، بهزاد حاتم، روایت می‌شود.

حاتم با تکیه بر سال‌ها آشنایی و هم‌ نشینی با احصائی، توانسته است چهره‌ای چندلایه و انسانی از این هنرمندِ بزرگ ترسیم کند؛ چهره‌ای که در آن، «مشق‌های شب» نه فقط تمرین‌هایِ هنری، که استعاره‌ای از تأمل، جست‌وجو و عشقِ بی‌پایان به زیبایی است. این کتاب، فراتر از یک زندگینامه یا مجموعه‌ای از آثار، سفری است در ژرفایِ نگاهِ هنریِ محمد احصائی. بهزاد حاتم با زبانی شاعرانه، صمیمی و در عین حالِ مستند، از روزهایِ نخستینِ آشنایی با احصائی می‌گوید، از شب‌هایی که در آتلیه‌اش به تماشایِ خلقِ آثارش می‌نشسته، از تأثیرِ نگاهِ او بر هنرِ معاصرِ ایران، و از دغدغه‌هایِ همیشگی‌اش برای احیایِ هنرِ خوشنویسی و تلفیقِ آن با نقاشیِ مدرن.

او نشان می‌دهد که چگونه احصائی، با بهره‌گیری از سنتِ کهنِ خوشنویسیِ ایرانی، زبانی تازه و شخصی در هنرِ معاصر آفرید و مرزهایِ میانِ نقاشی، خط و مجسمه را درنوردید. «مشق‌های شب» در این کتاب، نه فقط به تمرین‌هایِ روزانه‌ی احصائی اشاره دارد، بلکه به عنوانِ نمادی از تلاشِ بی‌وقفه‌ی انسان برای دستیابی به زیبایی و معنا در میانِ ظلمتِ شب‌هایِ زندگی تفسیر شده است. آنچه این کتاب را از سایر آثارِ منتشرشده درباره محمد احصائی متمایز می‌سازد، رویکردِ شخصی، روایی و هم‌دلانه‌ی بهزاد حاتم است.

او نه از موضعِ یک منتقدِ صرف، که از جایگاهِ یک دوستِ همراه، با احصائی و آثارش سخن می‌گوید. این کتاب، علاوه بر روایتِ زندگیِ هنری، به تأملاتِ فلسفیِ احصائی درباره‌ی هنر، سنت، مدرنیته و هویتِ ایرانی نیز می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این هنرمندِ بزرگ، با نگاهی که ریشه در فرهنگِ غنیِ ایران داشت، توانست آثاری خلق کند که همزمان، جهانی و محلی، کهن و نو، ساده و پیچیده باشند. حضورِ متنِ انگلیسی در کنارِ فارسی، این کتاب را به اثری بین‌المللی تبدیل کرده که می‌تواند مخاطبانِ غیرفارسی‌زبان را نیز با یکی از مهم‌ترین هنرمندانِ معاصرِ ایران آشنا سازد.

برای هنرمندان، خوشنویسان، پژوهشگران، دانشجویانِ هنر و همچنین مخاطبانِ عامِ علاقه‌مند به هنرِ مدرنِ ایران و تلفیقِ سنت و نوآوری، این کتاب منبعی ارزشمند، الهام‌بخش و مرجعی کم‌نظیر محسوب می‌شود. ویرایشِ دقیقِ متنِ انگلیسی توسط جکلین حق‌شناس و اشلینگ حق‌شناس، که هر دو از ویراستارانِ توانا و آشنا با حوزه‌ی هنر هستند، کیفیتِ ترجمه و ارائه‌ی اثر را به سطحی مطلوب برای مخاطبانِ بین‌المللی ارتقا داده است.

طراحیِ جلدِ سخت و قطعِ خشتیِ بزرگِ این کتاب، همراه با استفاده از کاغذ گلاسه که کیفیتِ بی‌نظیرِ تصاویر و بازتولیدِ آثارِ هنریِ احصائی را به بهترین شکل ممکن به نمایش می‌گذارد، تجربه‌ای بصریِ غنی، ماندگار و لوکس را برای مخاطب فراهم می‌آورد.