کتاب نگرشی بر تحولات صنایع دستی در جهان (نشر سوره مهر)

کتاب نگرشی بر تحولات صنایع دستی در جهان اثر حسین یاوری و فروهر نورماه

کتاب نگرشی بر تحولات صنایع دستی در جهان یکی از ارزشمندترین و جامع‌ترین آثار پژوهشی در حوزه صنایع دستی است که با نگاهی همه‌جانبه و تطبیقی به بررسی سیر تحول و تکامل صنایع دستی در طول تاریخ و در فرهنگ‌های گوناگون جهان می‌پردازد. این کتاب که در قطع وزیری و با کاغذ تحریر منتشر شده، حاصل سال‌ها تحقیق و مطالعۀ عمیق مؤلفان در عرصه هنرهای سنتی و صنایع دستی است و می‌کوشد تا با رویکردی میان‌رشته‌ای، تصویری روشن از جایگاه صنایع دستی در تمدن بشری و نقش آن در شکل‌گیری هویت فرهنگی و اقتصادی جوامع مختلف ارائه دهد.

آنچه این اثر را از دیگر کتاب‌های مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد جامع‌نگر و تطبیقی مؤلفان به صنایع دستی است؛ یاوری و نورماه با تکیه بر دانش گسترده خود در حوزه صنایع دستی و با بهره‌گیری از منابع معتبر و تحقیقات میدانی، نشان می‌دهند که صنایع دستی، نه تنها مجموعه‌ای از تولیدات دستی و هنری، بلکه گنجینه‌ای از دانش، مهارت، خلاقیت، باورها، ارزش‌ها و هویت فرهنگی جوامع بشری در طول تاریخ بوده‌اند و هر یک از این صنایع، به نحوی بازتاب‌دهنده‌ی روحیات، نیازها، ذوق و سلیقۀ انسان‌ها در دوران مختلف بوده‌اند.

کتاب با مروری بر تعریف صنایع دستی و اهمیت آن در تمدن بشری و نقش آن در زندگی روزمره، اقتصاد، فرهنگ و هنر جوامع آغاز می‌شود و سپس به بررسی سیر تحول صنایع دستی در دوران مختلف تاریخی از جمله دوران باستان، قرون وسطی، رنسانس، انقلاب صنعتی و عصر معاصر می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه صنایع دستی در هر دوره، تحت تأثیر عوامل مختلفی چون فناوری، تجارت، جنگ‌ها، مهاجرت‌ها، ادیان، فرهنگ‌ها، سیاست‌ها و جریان‌های هنری و فکری، دستخوش تحول و تکامل شده‌اند.

در ادامه، مؤلفان به بررسی صنایع دستی در تمدن‌ها و فرهنگ‌های مختلف جهان از جمله ایران، چین، هند، ژاپن، کشورهای اسلامی، اروپا، آفریقا و قاره‌ی آمریکا پرداخته و نمونه‌های شاخصی از صنایع دستی هر یک از این فرهنگ‌ها را معرفی و تحلیل می‌کنند و نشان می‌دهند که چگونه هر فرهنگ، با بهره‌گیری از مواد اولیه‌ی بومی، تکنیک‌های خاص و ذوق و سلیقۀ هنری خود، به خلق آثاری بدیع و ماندگار در حوزه صنایع دستی دست یافته است. از دیگر ویژگی‌های برجسته این کتاب، توجه به تأثیر انقلاب صنعتی و مدرنیسم بر صنایع دستی و چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی آن در عصر معاصر است؛ مؤلفان با بررسی تأثیر ماشینی‌سازی و تولید انبوه بر صنایع دستی، کاهش تقاضا برای محصولات دست‌ساخت، مهاجرت روستاییان به شهرها و کمرنگ شدن نقش صنایع دستی در زندگی مدرن، و همچنین ظهور جنبش‌هایی همچون هنر و صنایع دستی و توجه دوباره به صنایع دستی در دهه‌های اخیر، نشان می‌دهند که چگونه صنایع دستی، با وجود تمام چالش‌ها، همچنان پویا و زنده باقی مانده و با بهره‌گیری از نوآوری، خلاقیت و به‌کارگیری فناوری‌های نوین، به حیات خود ادامه داده و حتی در برخی زمینه‌ها، به رونقی دوباره دست یافته است.

همچنین، مؤلفان به نقش صنایع دستی در توسعه‌ی پایدار، اقتصاد خلاق، گردشگری، اشتغال‌زایی و توانمندسازی جوامع محلی پرداخته و نشان می‌دهند که چگونه صنایع دستی می‌توانند نقشی کلیدی در توسعه‌ی فرهنگی و اقتصادی جوامع ایفا کنند و به حفظ و ترویج هویت فرهنگی و تنوع انسانی کمک نمایند. زبان علمی و روان کتاب، به‌همراه تصاویر متعدد و گویا از نمونه‌های شاخص صنایع دستی جهان، درک مفاهیم را برای مخاطبان با هر سطح از دانش امکان‌پذیر می‌سازد و از دانشجویان و پژوهشگران هنرهای سنتی، صنایع دستی، انسان‌شناسی، فرهنگ‌شناسی و اقتصاد تا هنرمندان، صنعتگران و تمامی علاقه‌مندان به شناخت صنایع دستی و نقش آن در تمدن بشری می‌توانند از این اثر ارزشمند بهره‌مند شوند.