کتاب تسخیر نور: تاریخ اجتماعی و زیباشناختی عکاسی (نشر سمت)

کتاب تسخیر نور اثر رابرت هرش

عکاسی، این هنر-فناوری شگفت‌انگیز که با تسخیر نور، لحظات ناب و جاودانه‌ای را برای ما به یادگار می‌گذارد، در طول تاریخ نزدیک به دو قرن خود، نه تنها شیوه‌ی دیدن ما را از جهان دگرگون کرده، بلکه به‌عنوان یکی از تأثیرگذارترین رسانه‌ها، در شکل‌دهی به حافظه‌ی جمعی، هویت فرهنگی و روایت‌های تاریخی جوامع نقشی بی‌ بدیل ایفا کرده است. عکاسی، پلی است میان هنر و علم، واقعیت و تخیل، مستندسازی و خلق زیبایی، که در هر دوره‌ای با تحولات اجتماعی، سیاسی و فناورانه، جلوه‌های تازه‌ای یافته و راه را برای فهم عمیق‌تر از جهان و انسان گشوده است.

کتاب «تسخیر نور: تاریخ اجتماعی و زیباشناختی عکاسی» تألیف رابرت هرش، با ترجمه‌ی روان و دقیق کیوان نیک‌طبیعت، یکی از جامع‌ترین، معتبرترین و تأثیرگذارترین منابع جهان در حوزه‌ی تاریخ و نظریه‌ی عکاسی است که با نگاهی تحلیلی، اجتماعی و زیبایی‌شناختی، به بررسی همه‌جانبه‌ی سیر تحول این هنر از آغاز تا عصر دیجیتال می‌پردازد و دریچه‌ای نو به سوی درک عمیق‌تر از نقش و جایگاه عکاسی در فرهنگ و تمدن معاصر می‌گشاید.

آنچه این اثر وزین و ۷۰۴ صفحه‌ای با قطع رحلی را به مرجعی بی‌نظیر و ماندگار در ادبیات هنر و عکاسی ایران تبدیل کرده، رویکردی ساختارمند، مستند و روایت‌محور به تمامی ابعاد تاریخ عکاسی است. مؤلف با تکیه بر منابع تاریخی معتبر، نظریه‌های زیبایی‌شناختی و جامعه‌شناختی، و آثار شاخص عکاسان بزرگ جهان، خواننده را در سفری زمانی از اختراع عکاسی و روزگار داگر و تالبوت، گذر از دوران عکاسی آنالوگ و تحولات شگرف آن در سده‌ی نوزدهم و بیستم، تا انقلاب عکاسی دیجیتال و چالش‌ها و افق‌های نوین آن در عصر حاضر همراهی می‌کند.

همچنین، کتاب به‌تفصیل به معرفی و تحلیل جنبش‌ها و مکاتب عکاسی، از عکاسی مستند و خبری، عکاسی خیابانی و اجتماعی، تا عکاسی هنری، سوررئال، مدرن و پست‌مدرن، پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه هر دوره، تفسیری تازه از این هنر ارائه کرده و چگونه عکاسی، همواره آیینه‌ی تمام‌نمای دگرگونی‌های اجتماعی، سیاسی و فرهنگی جوامع بوده است. از دیگر مباحث ارزشمند این کتاب، بررسی تأثیر متقابل عکاسی و سایر هنرها و نیز نقش عکاسی در شکل‌دهی به هویت فردی و جمعی است.

مؤلف به‌خوبی نشان می‌دهد که چگونه عکاسی، با ورود به عرصه‌هایی چون نقاشی، مجسمه‌سازی، معماری، سینما و هنرهای دیجیتال، مرزهای هنر را گسترش داده و خود نیز از آن‌ها تأثیر پذیرفته است. همچنین، هرش با نگاهی نقادانه و جامعه‌شناختی، به مباحثی چون عکاسی و حقیقت، عکاسی و قدرت، بازنمایی هویت‌های جنسی و قومی، و اخلاق عکاسی مستند پرداخته و نشان می‌دهد که عکاسی، نه فقط بازتاب‌دهنده، بلکه سازنده‌ی واقعیت‌های اجتماعی نیز بوده است.

این کتاب، با برخورداری از تصاویر متعدد و باکیفیت از آثار شاخص تاریخ عکاسی، و زبانی علمی و روان، برای دانشجویان و پژوهشگران هنر، ارتباط تصویری، تاریخ هنر، رسانه و علوم اجتماعی، و همچنین تمام علاقه‌مندان به عکاسی، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش محسوب می‌شود. کاغذ تحریر و جلد شومیز، مطالعه‌ای دلپذیر و عمیق را برای مخاطبان فراهم آورده است.