کتاب منتخب آثار دومین دوسالانه تذهیب های قرآنی (نشر آستان قدس رضوی)

کتاب منتخب آثار دومین دوسالانه تذهیب های قرآنی اثر علی ثابت نیا

هنر تذهیب، به‌عنوان یکی از قدیمی‌ترین و ارزشمندترین شاخه‌های هنرهای تجسمی ایرانی-اسلامی، همواره نقشی بی‌بدیل در آراستنِ کلام الهی و نسخ خطیِ نفیس ایفا کرده است. این هنرِ ظریف و مقدس، با بهره‌گیری از نقوشِ اسلیمی، ختایی، هندسی و رنگ‌هایِ زرین و لاجوردی، نه تنها جلو‌های چشمنواز به صفحاتِ قرآن می‌بخشد، بلکه عمقِ ارادت و عشقِ هنرمندِ مسلمان را به کلامِ آسمانی به نمایش می‌گذارد.

در دوران معاصر، برگزاری دوسالانه‌های تذهیب‌های قرآنی، گامی ارزشمند در جهتِ احیا، ترویج و ارتقایِ این هنرِ اصیل و فراموش‌نشدنی بوده است و بستری فراهم آورده تا هنرمندانِ جوان و پیشکسوت، با خلقِ آثاری نوآورانه و در عین حال وفادار به سنت، زیبایی و معنویتِ تذهیبِ قرآنی را به نسلِ امروز معرفی کنند. کتاب «منتخب آثار دومین دوسالانه تذهیب‌های قرآنی» که به‌همت علی ثابت‌نیا گردآوری و تدوین شده است، گزیده‌ای از آثارِ برتر و ماندگار این رویدادِ هنریِ ارزشمند را در خود جای داده و آینه‌ای تمام‌نما از خلاقیت، تنوع و تعهدِ هنرمندانِ معاصرِ ایرانی به هنرِ قرآنی به شمار می‌رود.

دومین دوسالانه تذهیب‌های قرآنی، با استقبالِ چشم‌گیرِ جامعه‌ی هنریِ ایران، میزبانِ آثارِ متنوع و بدیعی از هنرمندانِ مستعد و برجسته‌ی سراسر کشور بود. این رویداد، فرصتی مغتنم برای عرضه‌ی آثاری خلاقانه در زمینه‌های مختلفِ کتاب‌آراییِ قرآنی، از جمله تذهیب، تشعیر، اسلیمی‌سازی، جدول‌کشی و ترکیب‌بندی‌هایِ نوین فراهم آورد. کتابِ حاضر، با انتخابِ آثارِ برگزیده‌ی این دوسالانه، تصویری گویا و روشن از جریان‌هایِ هنریِ معاصر در عرصه‌ی تذهیبِ قرآنی به دست می‌دهد. در این مجموعه، مخاطب با آثاری مواجه می‌شود که هر یک، با بهره‌گیری از رنگ‌هایِ اصیل (از جمله زرّینِ درخشان، لاجوردیِ آسمانی، شنگرفِ آتشین و سبزِ زمردی)، نقوشِ سنتی و نوآورانه، و ترکیب‌بندی‌هایِ خلاقانه، ضمنِ پایبندی به اصولِ کهنِ این هنر، نگاه و رویکردی تازه و امروزی را نیز به نمایش می‌گذارند.

این آثار، به‌خوبی نشان می‌دهند که هنرِ تذهیب، با وجودِ قدمتِ دیرینه‌اش، همچنان ظرفیتِ بی‌پایانی برای رشد، تحول و هم‌آوایی با ذوق و سلیقه‌ی مخاطبِ معاصر دارد. یکی از ویژگی‌هایِ برجسته‌ی این کتاب، توجهِ ویژه‌ی آن به گوناگونیِ سبک‌ها و رویکردهایِ هنری در میانِ هنرمندانِ شرکت‌کننده در این دوسالانه است. در این مجموعه، شاهدِ آثاری از هنرمندانِ پیشکسوت و صاحب‌سبک هستیم که با تسلطی مثال‌زدنی بر تکنیک‌هایِ کلاسیک، آثاری استادانه، پرمایه و چشمنواز خلق کرده‌اند، و در کنار آن‌ها، آثاری از هنرمندانِ جوان، خلاق و جسور که با رویکردهایِ نوین، تجربیاتی تازه و نگاهی متفاوت، به بازتعریفِ مفاهیمِ سنتیِ تذهیب پرداخته‌اند و مرزهایِ این هنرِ کهن را با خلاقیت و نوآوری به چالش کشیده‌اند.

این تنوع و تکثرِ سبکی، به‌خوبی نشان‌دهنده‌ی پویایی، شادابی و حیاتِ مستمرِ هنرِ تذهیبِ قرآنی در ایرانِ معاصر است و امیدواری به آینده‌ای روشن و پربار برای این هنرِ اصیل را در دلِ بیننده و پژوهشگر زنده می‌کند. کیفیتِ بالای چاپ و صفحه‌آراییِ کتاب، با قطعِ رحلی، جلدِ شومیز و کاغذِ گلاسه‌ی مرغوب، امکانِ نمایشِ دقیق و چشمنوازِ جزییاتِ ظریفِ تذهیب‌ها، از جمله ظرافتِ خطوطِ اسلیمی، درخششِ رنگِ زرّین و لطافتِ رنگ‌هایِ لاجوردی و شنگرفی را به‌خوبی فراهم آورده است.

تصاویرِ باکیفیت و تمام‌رنگی که در این کتاب گردآوری شده‌اند، خود به‌تنهایی، گنجینه‌ای بصری و منبعی الهام‌بخش برای هنرمندان، دانشجویان و تمامیِ علاقمندان به هنرهایِ سنتی و اسلامی محسوب می‌شوند. انتشار این اثر توسط انتشارات آستان قدس رضوی، که خود نمادِ تعهد، تخصص و عشق به حفظ و اشاعه‌ی میراثِ فرهنگی و معنویِ این سرزمین است، بر اعتبار و ارزشِ این کتاب می‌افزاید و آن را به منبعی معتبر و ماندگار در حوزه‌ی هنرِ قرآنی تبدیل کرده است. «منتخب آثار دومین دوسالانه تذهیب‌های قرآنی» در نهایت، نه فقط یک کاتالوگِ تصویری یا مجموعه‌ای از آثارِ هنری، بلکه روایتی زیبا، تاثیرگذار و امیدبخش از تلاشِ نسلِ معاصرِ هنرمندانِ ایرانی برای پاسداشت و ترویجِ یکی از ارزشمندترین و مقدس‌ترین شاخه‌های هنرِ ایرانی-اسلامی است.