کتاب سازشناسی ؛ سازهای ارکستر سمفنیک و دورانهای تاریخ ( انتشارات پارت)

کتاب سازشناسی اثر مرتضی مبکی

ارکستر سمفونیک، با انبوهی از سازهای مختلف و صداهای متنوع، یکی از شگفت‌انگیزترین و باشکوه‌ترین دستاوردهای بشری در عرصه‌ی موسیقی است. هر یک از این سازها، با تاریخچه، ساختار، تکنیک اجرا و جایگاه خاص خود، نقشی بی‌بدیل در خلق این پدیده‌ی هنری ایفا می‌کنند. شناخت این سازها، نه تنها برای نوازندگان و آهنگسازان، که برای هر شنونده‌ای که می‌خواهد درک عمیق‌تری از موسیقی پیدا کند، ضروری و جذاب است.

کتاب «سازشناسی؛ سازهای ارکستر سمفونیک و دوران‌های تاریخ» نوشته‌ی مرتضی مبکی، با نگاهی جامع و منظم، به همین نیاز اساسی پاسخ داده و خواننده را با دنیای شگفت‌انگیز سازهای ارکستر و سیر تحول آنها در طول تاریخ آشنا می‌سازد. مرتضی مبکی، نویسنده و پژوهشگر حوزه‌ی موسیقی، در این کتاب با زبانی ساده و ساختاری آموزشی، به معرفی تمامی خانواده‌های سازهای ارکستر سمفونیک می‌پردازد.

از سازهای زهی (ویولن، ویولا، ویولنسل و کنترباس) و زهی‌های زخمه‌ای (هارپ) گرفته تا سازهای بادی چوبی (فلوت، ابوا، کلارینت، فاگوت) و بادی برنجی (ترومپت، هورن، ترومبون، توبا)، و در نهایت سازهای کوبه‌ای (تیمپانی، مثلث، سنج و...). نویسنده برای هر ساز، توضیحاتی مفصل در مورد ساختمان، جنس، محدوده‌ی صوتی، نحوه‌ی تولید صدا، تکنیک‌های اجرایی و جایگاه آن در ارکستر ارائه می‌دهد و خواننده را با ظرایف و ویژگی‌های هر یک آشنا می‌سازد.

این رویکرد، کتاب را به مرجعی کاربردی و قابل اتکا برای دانشجویان و علاقه‌مندان تبدیل کرده است. یکی از نقاط قوت برجسته‌ی این کتاب، توجه همزمان آن به جنبه‌های تاریخی و تحلیلی است. مبکی تنها به معرفی سازها اکتفا نکرده، بلکه سیر تحول هر ساز و شکل‌گیری ارکستر سمفونیک را در دوران‌های مختلف تاریخی (باروک، کلاسیک، رمانتیک و معاصر) به تصویر کشیده است. او نشان می‌دهد که چگونه با گذشت زمان، سازهای جدید به ارکستر اضافه شده‌اند، تکنیک‌های نوازندگی تکامل یافته‌اند و صدای ارکستر دستخوش تغییرات عمیقی شده است. این نگاه تاریخی، به درک بهتر چرایی و چگونگی جایگاه امروزی هر ساز در ارکستر کمک می‌کند

. همچنین، مبکی به نقش آهنگ سازان بزرگ در گسترش دامنه‌ی صوتی و بیانی ارکستر و معرفی سازهای جدید به آن اشاره داشته است. کتاب «سازشناسی» که با کیفیت مطلوب و در قطع رحلی توسط انتشارات پارت منتشر شده است، منبعی ارزشمند و ضروری برای دانشجویان رشته‌های موسیقی، هنرجویان، آهنگ سازان و تمام کسانی است که به دنبال درکی عمیق‌تر از ساختار و تاریخ ارکستر سمفونیک هستند.

در یک کلام، این کتاب، سفری است در دنیای صداها و نغمه‌هایی که با هم، باشکوه‌ترین و تأثیرگذارترین اجراهای موسیقی جهان را خلق کرده‌اند.