کتاب ردیف آقا حسین قلی (نشر سوره مهر)

کتاب ردیف آقا حسین قلی اثر علی‌اکبر شهنازی، فرهاد ارژنگی

موسیقی ایرانی، چونان رودی پرپیچ وخم، از گذرگاه تاریخ تا به امروز جاری بوده و همواره وجوه ناپیدای فرهنگ و هنر این سرزمین را با خود به همراه داشته است. در این مسیر پر فراز و نشیب، نام‌هایی چون ستاره در دل شبِ تاریخ می‌درخشند و ردیف‌های موسیقی دستگاهی، مهم‌ترین میراث مکتوب و سینه‌به‌سینه‌ی این هنر محسوب می‌شوند.

کتابی که پیش روی شماست، با عنوان «ردیف آقا حسین قلی»، حاصل تلاش دو تن از برجسته‌ترین پژوهشگران و نوازندگان موسیقی ایرانی، یعنی علی‌اکبر شهنازی و فرهاد ارژنگی است که با نگاهی دقیق و عالمانه، یکی از اصیل‌ترین ردیف‌های موسیقی دستگاهی را بازخوانی و ثبت کرده‌اند. این اثر که توسط انتشارات سوره مهر به زیور طبع آراسته شده، نه تنها یک منبع آموزشی و پژوهشی، بلکه سندی هویتی برای نسل‌های امروز و فردای موسیقی ایران محسوب میشود.

نکته‌ی قابل تأمل در این کتاب، توجه ویژه به نویسنده‌ی آن یعنی استاد علی‌اکبر شهنازی است که خود از شاگردان برجسته‌ی آقا حسین قلی بوده و این ردیف را نه از روی نت‌نویسی صِرف، بلکه با تکیه بر تجربه‌ی عملی و دریافتی باطنی از دستگاه‌های موسیقی ایرانی، به نگارش درآورده است. هم‌افزایی علمی و هنری شهنازی با فرهاد ارژنگی، که هر دو از چهره‌های شاخص عرصه‌ی موسیقی هستند، باعث شده تا این کتاب فراتر از یک مجموعه‌ی نت، به تحلیل و تفسیر گوشه‌ها، فواصل و ظرایف اجرایی بپردازد.

از سوی دیگر، انتخاب انتشارات سوره مهر به عنوان ناشر، خود نشان از اعتبار و ارزش این اثر دارد؛ ناشری که همواره در حوزه‌ی هنر و فرهنگ، آثاری فاخر و ماندگار را به جامعه‌ی هنری تقدیم کرده و در این مسیر، با چاپ این کتاب، گامی بلند در جهت صیانت از موسیقی اصیل ایرانی برداشته است. از منظر فنی و ساختاری، این کتاب با قطع رحلی و جلدی شومیز، علاوه بر جلوه‌ای شکیل و چشمنواز، به گونه‌ای طراحی شده که در دست هنرجو و پژوهشگر به راحتی جای می‌گیرد و امکان مرور مکرر آن را فراهم می‌آورد.

کاغذ تحریر با کیفیت و مرغوبیت بالا، نه تنها به ماندگاری طولانی‌مدت این اثر کمک شایانی کرده، بلکه خوانش دقیق نت‌ها و توضیحات را بدون خستگی چشم ممکن می‌سازد. تعداد ۱۱۷ صفحه‌ی این کتاب، که هر یک به دقت و با حساسیتی هنرمندانه تنظیم شده، گنجینه‌ای از نغمه‌ها، دستگاه‌ها و گوشه‌های فراموش‌نشدنی را در خود جای داده است.

زبان فارسی روان و شیوای به کار رفته در توضیحات و تحلیل‌ها، باعث شده که این اثر برای تمام علاقه‌مندان به موسیقی، از مبتدی تا استاد، قابل استفاده باشد و مرز میان آموزش تخصصی و فهم عمومی را کمرنگ کند. در عصری که بسیاری از ردیف‌های موسیقی ایرانی در معرض تحریف یا فراموشی قرار گرفته‌اند، اثری چون «ردیف آقا حسین قلی» پلی استوار میان گذشته و آینده میسازد.

این کتاب به ما یادآوری می‌کند که موسیقی تنها صوت نیست، بلکه روایتی از اندوه، شادی، عرفان و حماسه‌ی یک ملت است. بی‌شک، مطالعه‌ و تمرین بر اساس این ردیف، نه تنها مهارت نوازندگی را ارتقا میبخشد، بلکه درک عمیق‌تری از روح موسیقی ایرانی و جایگاه والای آن در تمدن این سرزمین به ارمغان می‌آورد.