کتاب بازشناسی هنر اسلامی (نشر علم)

کتاب بازشناسی هنر اسلامی اثر گابریل مندل

دریچه ای است گشوده به سوی جهان پر رمز و راز و در عین حال نظام مند هنر در تمدن اسلامی که با نگاهی دقیق به مؤلفه های زیبایی شناسی و نمادشناسی این حوزه تدوین شده است. گابریل مندل در این اثر با پرهیز از اطاله کلام و با تمرکز بر شناخت ماهیت بصری آثار کوشیده است تا ساختار معرفتی هنر اسلامی را برای مخاطب فارسی زبان تبیین کند.

این کتاب نه تنها مجموعه ای از تصاویر و توصیفات تاریخی است بلکه تلاشی است برای درک چرایی و چگونگی شکل گیری فرم های هندسی و نقوش اسلیمی که در بطن فرهنگ اسلامی ریشه دوانده اند. هنر اسلامی در این نگاه چیزی فراتر از تزیینات صرف است و به مثابه زبانی مشترک میان خالق و مخلوق جلوه گر می شود که پیوند میان امر قدسی و امر زمینی را بازنمایی می کند. نویسنده با بررسی تطبیقی و تحلیل نمادها خواننده را یاری می دهد تا درک کند چگونه مفاهیمی چون وحدت در کثرت و بی کرانگی در قالب های مادی نظیر معماری و صنایع دستی نمود یافته اند.

این اثر با هدف بازشناسی و نه صرفا گزارش تاریخی نوشته شده و از این رو برای پژوهشگران جوان و علاقه مندان به تاریخ هنر منبعی بسیار ارزشمند و کلیدی محسوب می شود که الفبای درک بصری هنر در جهان اسلام را در اختیار مخاطب قرار می دهد. از حیث ویژگی های فیزیکی و ساختار مادی نیز انتشارات علم با شناخت دقیق از جایگاه این اثر به عنوان یک کتاب آموزشی و مرجع مختصر انتخاب های هوشمندانه ای را لحاظ کرده است. قطع رقعی کتاب با توجه به حجم نود و چهار صفحه ای آن انتخابی بسیار هوشمندانه است که باعث شده کتاب به عنوان یک دستنامه کاربردی و قابل حمل در فضاهای دانشگاهی و کارگاه های هنری به راحتی در دسترس باشد.

جلد شومیز کتاب نیز با در نظر گرفتن ماهیت آموزشی اثر و ضرورت استفاده مکرر از آن در شرایط مختلف مطالعاتی گزینشی مناسب بوده است. استفاده از کاغذ تحریر برای این مجلد افزون بر آنکه کیفیت چاپ تصاویر و متون را تضمین کرده است با ایجاد بافتی نرم و مات از خستگی چشم در حین مطالعه های متوالی جلوگیری می کند و تجربه ای مطلوب از خوانش متن فراهم می آورد.

این هماهنگی میان محتوای غنی و ساختار فیزیکی کارآمد کتاب بازشناسی هنر اسلامی را به اثری ماندگار و ضروری برای کتابخانه های تخصصی هنر تبدیل کرده است که به خوبی می تواند نیازهای مطالعاتی مخاطبان این حوزه را در سطحی استاندارد و حرفه ای برآورده سازد.