کتاب سیاه، درخشش یک نا-رنگ (نشر مشکی)

کتاب سیاه، درخشش یک نا-رنگ اثر آلن بدیو

رنگ سیاه در طول تاریخ هنر و فلسفه همواره موقعیتی دوگانه و متناقض داشته است؛ گاه نماد مرگ و سوگواری بوده و گاه شالوده‌ای برای ستایش از عمق و ابهام. کتاب سیاه، درخشش یک نا-رنگ نوشته آلن بدیو فیلسوف برجسته معاصر فرانسوی، پرده از این تناقض برمی‌دارد و به ما نشان می‌دهد که چگونه سیاه به عنوان یک نا-رنگ به یکی از مهم‌ترین مفاهیم در هنر معاصر بدل شده است.

این اثر که با ترجمه روان و تخصصی فرید دبیرمقدم در اختیار مخاطب فارسی‌زبان قرار گرفته به بررسی جایگاه سیاه در ساحت اندیشه, هنر تجسمی و هستی‌شناسی می‌پردازد و تحت تأثیر دیدگاه‌های خاص بدیو درباره امر نو و امکان‌های جدید هنری, تجربه‌ای فکری متفاوت را فراهم می‌آورد. انتخاب قطع رقعی برای این کتاب که متنی فلسفی با حجمی متمرکز است, انتخاب درستی است. حجم صد و بیست صفحه‌ای این اثر, یک جلسه غوطه‌وری در دنیای اندیشه محسوب می‌شود و قطع رقعی با در دست گرفتن آسان, امکان مطالعه پیوسته و عمیق را فراهم می‌کند. این اندازه کتاب, از آن دست متونی است که می‌توان آن را در کیف دستی جابه‌جا کرد و در لحظه‌های مناسب, به تأمل درباره یک مفهوم فلسفی پرداخت.

جلد شومیز نیز با وزن سبک خود, کتاب را به یک همراه صمیمی در مسیر اندیشیدن تبدیل کرده است و برای متنی که قرار است بیش از یک بار از روی خوانده شود, انتخابی مناسب و کاربردی به شمار می‌آید. امّا شاید مهم‌ترین ویژگی فیزیکی این کتاب, استفاده از کاغذ بالکی باشد که در کتاب‌های فلسفی و ادبی چندان رایج نیست اما به خوبی با ماهیت متن این اثر هماهنگ شده است. کاغذ بالکی به دلیل بافت و ساختار خاص خود, جذابیت بصری یکدستی به صفحات می‌بخشد و حسی از اصالت و صمیمیت در لمس کتاب ایجاد می‌کند. این نوع کاغذ که تلالو آزردکننده نور را کاهش می‌دهد, فضایی آرام و متمرکز برای مطالعه اندیشه‌های بدیو درباره سیاه فراهم می‌آورد و چشم را در طی صفحاتی که درباره ابهام و تیرگی بحث می‌کنند, درگیر نمی‌کند.

چاپ این اثر از سوی نشر مشکی, نشان‌دهنده اقبال پایدار مخاطب فارسی‌زبان به این متن روشن‌گر است. بدیو در این کتاب سیاه را نه به مثابه فقدان که به مثابه امکان معرفی می‌کند. او معتقد است سیاه به جای اینکه فقط نبودن نور یا نبودن رنگ باشد, عرصه‌ای برای گشودن افق‌های تازه در تجربه حسی و فکری است. این اثر خواننده را به سفری فکری دعوت می‌کند که در آن مفهوم رنگ, از محدوده درک حسی فراتر رفته و به قلمروی هستی‌شناسی وارد می‌شود.

کتاب سیاه درخشش یک نا-رنگ, با ساختار نفیس و محتوای عمیق خود, هم برای دانشجویان فلسفه و نقد هنری و هم برای خوانندگان عمومی که به دنبال فهم عمیق‌تر از زیبایی‌شناسی‌اند, اثری ارزشمند و ماندگار است.