کتاب تصنیفها، ترانه ها، و سروده های ایران زمین (نشر نقش هستی)

کتاب تصنیفها، ترانه ها و سروده های ایران زمین گردآورنده سعید مشکین‌قلم

مجموعه ای از نغمه ها و سروده هایی است که بخشی از حافظه شنیداری و ادبی مردم ایران را در خود گرد آورده است. ترانه ها و تصنیف ها تنها قطعاتی برای خواندن و شنیدن نیستند؛ انها در بسیاری از دوره ها با زندگی روزمره، آیین ها، شادی ها، سوگ ها، دلبستگی ها و خاطرات جمعی مردم همراه بوده اند. از همین رو، گردآوری انها می تواند به معنای ثبت بخشی از فرهنگ شفاهی و ادبی سرزمینی باشد که موسیقی و شعر در ان همواره ارتباطی نزدیک با زندگی مردم داشته اند. سعید مشکین قلم با گردآوری این مجموعه، فضایی فراهم کرده است تا نمونه هایی از سروده ها و ترانه های ایران در کنار یکدیگر قرار گیرند و مخاطب با تنوع مضمون و زبان انها روبه رو شود.

هر ترانه می تواند بخشی از یک زمان، یک مکان یا یک تجربه انسانی را در خود حفظ کرده باشد. گاه یک بیت یا بند کوتاه، تصویری از یک رسم قدیمی، یک احساس مشترک یا خاطره ای جمعی را زنده می کند و به همین دلیل، ارزش چنین مجموعه ای تنها در جنبه ادبی ان خلاصه نمی شود. تنوع ترانه ها و سروده های مردمی، تصویری از گوناگونی فرهنگی ایران نیز به دست می دهد. زبان، مضمون، شیوه بیان و فضای عاطفی هر ترانه می تواند نشانه ای از محیط و جامعه ای باشد که در ان شکل گرفته است.

در کنار سروده های عاشقانه و عاطفی، می توان ردپای موضوعاتی چون کار، سفر، خانواده، طبیعت، دلدادگی، جدایی و مناسبات اجتماعی را نیز در فرهنگ ترانه ها دنبال کرد. این ویژگی، مجموعه را به منبعی خواندنی برای شناخت پیوند میان شعر، موسیقی و زندگی مردم تبدیل می کند. «تصنیفها، ترانه ها و سروده های ایران زمین» برای دوستداران ادبیات فارسی، موسیقی ایرانی و فرهنگ عامه، فرصتی برای بازگشت به بخشی از میراث شفاهی ایران فراهم می سازد.

این کتاب می تواند هم با نگاه ادبی و هم از منظر فرهنگی و موسیقایی خوانده شود و مخاطب را با صداهایی از گذشته همراه کند؛ صداهایی که در قالب شعر و ترانه، بخشی از احساس و خاطره جمعی ایرانیان را از نسلی به نسل دیگر منتقل کرده اند.