کتاب اتنوموزیکولوژی «رویکردهای مطالعاتی» (نشر نی)

کتاب اتنوموزیکولوژی؛ رویکردهای مطالعاتی اثر محمدرضا آزاده فر

اثری در حوزه شناخت و مطالعه موسیقی در پیوند با فرهنگ، جامعه و زندگی انسان است. اتنوموزیکولوژی تنها به بررسی ساختارهای موسیقایی محدود نمی شود، بلکه موسیقی را به عنوان پدیده ای فرهنگی و اجتماعی مطالعه می کند و می کوشد نشان دهد که شکل گیری، اجرا، انتقال و دریافت موسیقی چگونه با باورها، آیین ها، مناسبات اجتماعی و شرایط تاریخی جوامع ارتباط پیدا می کند. در این رویکرد، موسیقی جدا از محیطی که در آن شکل گرفته قابل بررسی نیست.

هر نغمه، شیوه اجرا، ساز، الگوی ریتمیک یا سنت موسیقایی می تواند بخشی از حافظه فرهنگی یک جامعه را در خود حفظ کرده باشد. از این منظر، پژوهشگر اتنوموزیکولوژی علاوه بر تحلیل موسیقی، به زمینه های اجتماعی و فرهنگی آن نیز توجه می کند و تلاش دارد رابطه میان صدا و زندگی روزمره را بهتر بشناسد. چنین نگاهی امکان می دهد موسیقی های گوناگون نه فقط به عنوان آثار شنیداری، بلکه به عنوان اسناد زنده فرهنگ انسانی مورد مطالعه قرار گیرند.

«رویکردهای مطالعاتی» از این جهت برای دانشجویان و علاقه مندان حوزه موسیقی، علوم اجتماعی و مطالعات فرهنگی اهمیت دارد که نگاه پژوهشی به موسیقی را تقویت می کند. آشنایی با شیوه های مطالعه و پرسش های بنیادین این حوزه، زمینه ای برای بررسی دقیق تر موسیقی های قومی، آیینی، محلی و سنتی فراهم می سازد و خواننده را با گستره ای از موضوعات میان رشته ای روبه رو می کند. این کتاب همچنین می تواند دریچه ای برای درک بهتر تنوع فرهنگی از مسیر موسیقی باشد.

مطالعه آن به ما یادآوری می کند که موسیقی تنها مجموعه ای از صداها و قواعد نیست، بلکه بخشی از تجربه انسانی، هویت جمعی و شیوه بیان احساسات و اندیشه هاست. از همین رو، «اتنوموزیکولوژی؛ رویکردهای مطالعاتی» را می توان اثری مناسب برای ورود جدی تر به یکی از حوزه های مهم و رو به گسترش مطالعات موسیقی دانست.