کتاب شاید وقتشه با یکی حرف بزنی (انتشارات یساولی)

کتاب شاید وقتشه با یکی حرف بزنی اثر لوری گاتلیب

روی کاغذ، زندگی وندال گاتلیب شبیه یک رؤیای آمریکایی به نظر می‌رسید: تهیه‌کننده موفق هالیوود، شوهر دوست‌داشتنی، مادر دو فرزند باهوش، خانه‌ای بزرگ در لس آنجلس. اما زیر این لایه طلایی، چیزی می‌جوشید که ناگهان تمام معادلات را به هم ریخت: همسرش ناگهان تقاضای طلاق داد. وندال، که زندگی‌اش با این درخواست از مسیر خارج شده بود، تصمیم می‌گیرد کاری را بکند که هر آدم شکست‌خورده‌ای در فیلم‌هایش انجام می‌دهد: برود پیش یک درمانگر.

اما نه هر درمانگری، بلکه لوری گاتلیب، نویسنده همین کتاب. و این آغاز یک ماجراجویی نفس‌گیر است؛ نه فقط برای وندال، که برای خود لوری هم. «شاید وقتشه با یکی حرف بزنی» روایتی است از دو سوی میز درمان: هم از زبان درمانگری که به مراجعانش گوش می‌دهد و هم از نگاه مراجعی که خودش روی آن دراز کشیده است. لوری گاتلیب، روان‌درمانگر و ستون‌نویس مشهور نشریه The Atlantic، در این کتاب ۳۹۲ صفحه‌ای با قطع رقعی، مخاطب را به پشت درهای بسته اتاق درمان می‌برد. بر خلاف بسیاری از کتاب‌های روانشناسی که یا خشک و آکادمیک هستند یا شعاری و سطحی، گاتلیب روایتی داستانی، صمیمی و گاه طنزآمیز از زندگی چند مراجع واقعی (با تغییر نام و جزئیات) ارائه می‌دهد.

جان، کارگردان مغروری که هیچ‌کس نمی‌تواند با او کنار بیاید. جولی، زن جوانی که سرطان او را در آستانه مرگ قرار داده. ریتا، زن ۶۹ ساله‌ای که به جای زندگی، منتظر مردن است. شارلوت، دختر جوان الکلی که تازه‌ترین عشقش یک بطری است. و البته وندال، تهیه‌کننده سینما که فکر می‌کند همه چیز را از دست داده. اما آنچه «شاید وقتشه با یکی حرف بزنی» را از صدها کتاب دیگر در این ژانر متمایز می‌کند، راستگویی بی‌پروای نویسنده است.

گاتلیب نه فقط از مراجعانش، که از خودش هم پرده برمی‌دارد: اشتباهاتش، تردیدهایش، خودشیفتگی‌های کوچکش، و حتی جلسات درمان خودش با یک درمانگر مسن و باهوش به نام وندل. بله، خود لوری هم به یک «یکی» نیاز دارد تا با او حرف بزند. و این بزرگترین درس کتاب است: هیچ‌کس به اندازه‌ای قوی یا آگاه نیست که گاهی به کمک نیاز نداشته باشد. کاغذ بالکی، جلد شومیز و قطع رقعی کتاب، دست به دست هم داده‌اند تا تجربه‌ای لمسی دلچسب ایجاد کنند. بالکی بودن کاغذ یعنی کتاب را می‌توان ساعتها در دست گرفت بدون اینکه دست خسته شود؛ یعنی می‌شود لبه صفحات را لمس کرد و با انگشت، رد سطرها را دنبال کرد.

این کتاب نه برای قفسه، که برای دست‌ها و چشم‌ها و قلب‌ها نوشته شده است. پگاه خدادی، مترجم اثر، نیز نقشی کلیدی در انتقال این حس صمیمیت به فارسی داشته است. ترجمه او روان، بی‌تکلف و در عین حال دقیق است؛ گویی نه یک ترجمه، که خود متن اولیه به فارسی نوشته شده است. نثر خدادی، جملات موجز و طنزآمیز گاتلیب را به خوبی به زبان فارسی برگردانده و لحن کتاب را که نیمی حرفه‌ای و نیمی دوستانه است، به زیبایی حفظ کرده است. «شاید وقتشه با یکی حرف بزنی» قرار است به شما یادآوری کند که مراجعه به درمانگر نشانه ضعف نیست، بلکه شجاعت‌ترین کاری است که یک آدم می‌تواند بکند.

گاتلیب با روایت پرکشش و شخصیت‌های ملموسش، شما را می‌خنداند، می‌گریاند و مهمتر از همه، به شما یاد می‌دهد که با خودتان مهربان‌تر باشید. شاید واقعاً وقتش رسیده باشد.