کتاب آموزش گام به گام حرکت های ختایی در طراحی فرش و هنر تذهیب (انتشارات یساولی)

کتاب آموزش گام به گام حرکت های ختایی در طراحی فرش و هنر تذهیب اثر محمدرضا هنرور 

«آموزش گام به گام حرکت‌های ختایی»؛ سفری از خط تا پیچک، از نقاشی تا تذهیب در دل هنرهای سنتی ایران، نقوش ختایی جایگاهی ویژه دارند. این پیچک‌ها، غنچه‌ها، برگ‌های دندانه‌دار و گل‌های اساطیری، نه تنها زینت‌بخش فرش‌های نفیس ایرانی هستند، بلکه روح و جان تذهیب‌های قرآنی، جلدهای زرین و دیوارنگاره‌های مساجد را نیز تشکیل می‌دهند.

اما یادگیری این نقوش، بدون یک راهنمای عملی و مرحله‌به‌مرحله، اغلب دشوار و زمان‌بر است. کتاب پیش رو، دقیقاً این خلأ را پر می‌کند. «آموزش گام به گام حرکت‌های ختایی در طراحی فرش و هنر تذهیب» تألیف محمدرضا هنرور، از اساتید باسابقه در حوزه طراحی سنتی، با ترجمهٔ روان سونیا رضاپور به زبان انگلیسی، پلی است میان هنرجویان فارسی‌زبان و علاقمندان جهانی به هنر ایرانی. این اثر با قطع خشتی بزرگ و جلد شومیز و کاغذ تحریر، ابزاری جمع‌وجور اما غنی برای آموزش عملی است.

آنچه این کتاب را از سایر منابع مشابه متمایز می‌کند، رویکرد گام به گام آن است. مؤلف در ۹۶ صفحه، مخاطب را از ساده‌ترین حرکت‌های ختایی (مانند ختایی یک‌طرفه و دوطرفه) تا پیچیده‌ترین ترکیب‌بندی‌های ختایی و اسلیمی همراهی می‌کند. هر مرحله با رسم‌های خطی واضح و تمرین‌های مشخص همراه است؛ به طوری که هنرجو بدون نیاز به استاد، می‌تواند پیشرفت خود را لمس کند.

نقش ختایی در طراحی فرش و تذهیب، حکم «نغمه» در موسیقی را دارد. یک طراح فرش بدون تسلط بر حرکت‌های ختایی، نمی‌تواند ترکیب‌بندی‌های موزون و پویا خلق کند. یک مُذهِّب نیز بدون شناخت انواع ختایی (ختایی ساده، ختایی گل‌دار، ختایی با ترنج و ...) نمی‌تواند صفحه‌ای جان‌دار و پرهیجان بیاراید.

این کتاب با تکیه بر ساده‌سازی این مفاهیم، هم برای مبتدیان و هم برای هنرمندان حرفه‌ای که به دنبال تکنیک‌های جدید هستند، کاربردی است. زبان دوزبانهٔ کتاب، آن را به منبعی منحصربه‌فرد برای کارگاه‌های بین‌المللی و تبادل هنری با دیگر کشورها تبدیل کرده است. همچنین قطع خشتی بزرگ، فضای مناسبی برای کشیدن نقش‌ها و تمرین همزمان در اختیار هنرجو قرار می‌دهد.

این کتاب به تو می‌آموزد که چگونه یک ختایی را از نقطه آغاز کنی، چگونه به آن پیچک بدهی، چگونه گل‌ها را در میان شاخه‌ها بگنجانی و در نهایت، چگونه یک ترکیب تذهیبی یا یک نقشه فرش تمام‌عیار را رقم بزنی. اگر عاشق نقوش سنتی ایران هستی و می‌خواهی این میراث را نه فقط تماشا، که خلق کنی، این کتاب همراه روزهای تمرین تو خواهد بود.