کتاب نگاهی به ایران (کروکی های مهندس هوشنگ سیحون از معماری روستایی و مناظر ایران، جلد2)(انتشارات یساولی)

کتاب نگاهی به ایران جلد 2

هوشنگ سیحون نامی نیست که فقط در کتاب‌های تاریخ معماری ایران بماند. او معماری است که مقبره‌ی فردوسی، آرامگاه نادرشاه، برج آزادی و ده‌ها بنای فاخر دیگر را به این سرزمین هدیه کرد. اما آنچه شاید کمتر دیده شده، سیحون طراح و سیحون نقاش است. کتاب «نگاهی به ایران (کروکی‌های مهندس هوشنگ سیحون از معماری روستایی و مناظر ایران، جلد ۲)» دریچه‌ای است به آن جهان کمتر دیده شده. این کتاب که توسط نشر یساولی منتشر شده، جلد دوم از مجموعه‌ای است که به کروکی‌های سفرنامه‌گونه‌ی این استاد بزرگ می‌پردازد.

کتاب با قطع بیاضی منتشر شده است. این قطع برای نمایش کروکی‌های افقی و چشم‌اندازهای وسیع روستایی بسیار مناسب است. ۱۰۲ صفحه با کاغذ تحریر، حس یک دفتر طراحی شخصی و صمیمی را القا می‌کند، نه یک آلبوم مجلل و فاصله‌دار. جلد شومیز نیز بر همین صمیمیت می‌افزاید. ویژگی مهم دیگر، دو زبانه بودن (فارسی - انگلیسی) است که این گنجینه را برای مخاطبان بین‌المللی نیز قابل دسترس می‌کند. ترجمه مرتضی سیفی‌فمی و فخرالدین حسینی تنکابنی روان و دقیق است و توضیحات سیحون را به خوبی به دو زبان بازتاب می‌دهد.

اما قلب تپنده این کتاب، کروکی‌های هوشنگ سیحون از معماری روستایی ایران و مناظر طبیعی آن است. برخلاف جلد اول که احتمالاً به معماری شهری و ابنیه تاریخی شاخص پرداخته بود، جلد دوم نگاهی صمیمی‌تر و خاکی‌تر دارد: روستاهای پلکانی آذربایجان، خانه‌های گلی و کاهگلی حاشیه کویر، پل‌های قدیمی روی رودخانه‌های زاگرس، آسیاب‌های بادی سیستان، و منظره‌های بکر از کوه‌ها، درختان و آسمان ایران. سیحون در این سفرهای میدانی، با مداد و کاغذ، نه با دوربین، آنچه را می‌دیده ثبت کرده است. هر کروکی دارای تاریخ، مکان و گاهی یادداشت کوتاهی به خط خود سیحون است.

ارزش این کتاب فراتر از جنبه بصری و زیبایی‌شناختی است. این کروکی‌ها برای معماران و دانشجویان معماری یک دوره فشرده «چگونه دیدن» است. سیحون نشان می‌دهد که یک معمار هنگام مواجهه با یک روستای پلکانی، چه نکاتی را می‌بیند: نسبت‌های ارتفاع به عرض، نحوه برخورد بام خانه‌های پایین‌دست با حیاط خانه‌های بالادست، بازی نور و سایه روی دیوارهای گلی، و چگونگی هماهنگی معماری با توپوگرافی زمین. اینها نکاتی است که در عکس دیده نمی‌شود، اما در یک کروکی ماهرانه عیان است.

برای پژوهشگران معماری بومی و روستایی ایران، این کتاب یک سند دست اول و ارزشمند است. برای هنرمندان و طراحان، الهام‌بخش و از نظر تکنیک طراحی (سایه روشن، خطوط روان و سریع) آموزنده است. و برای هر ایرانی که دل در گرو زیبایی‌های ناب و در حال نابودی این سرزمین دارد، نگاهی به ایران یک یادآوری تلخ و شیرین از آنچه بودیم و آنچه در خطر از دست دادنش هستیم.

نشر یساولی با انتشار این کتاب، ادای دینی به یکی از بزرگ‌ترین معماران معاصر ایران و ثبت فصلی از عشق او به این خاک است. جلد دوم را از دست ندهید، شاید جلد اول را هم پیدا کنید و سفری دو جلدی به ایران سیحونی داشته باشید.