کتاب نگارگری ایران؛ پژوهشی در تاریخ نقاشی و نگارگری ایران؛ جلد2؛ (نشر سمت)

کتاب نگارگری ایران اثر دکتر یعقوب آژند

نگارگری ایران، بی‌گمان یکی از شکوهمندترین و تأثیر گذارترین جلوه‌های هنر و فرهنگ این سرزمین است که در طول قرن‌ها، با ظرافتی بی‌نظیر و زیبایی‌ای روح‌انگیز، جهانی سرشار از اسطوره، عرفان، ادب و تاریخ را به تصویر کشیده است. این هنر ناب، که ریشه در سنت‌های کهنِ نقاشی ایرانی دارد و در دوران اسلامی به اوج بالندگی خود رسید، نه فقط مجموعه‌ای از تصاویرِ زیبا، بلکه آیینه‌ی تمام‌نمای جهان‌بینی، باورها و ذوق هنرمندان ایرانی است. هر نقش، هر رنگ و هر ترکیب‌بندی در نگارگری، روایتی است از عشق، حماسه، اندیشه و معنویت که در قالب نگارههایی جان‌دار، مخاطب را به سفری در اعماق هویت ایرانی فرا می‌خواند.

کتاب «نگارگری ایران (پژوهشی در تاریخ نقاشی و نگارگری ایران، جلد ۲)» تألیف دکتر یعقوب آژند، یکی از معتبرترین و جامع‌ترین پژوهش‌های فارسی‌زبان در این حوزه است که با نگاهی موشکافانه و علمی، به بررسی ابعاد گوناگون این هنر والا پرداخته است. این اثر که در قطع رحلی و با ۴۲۰ صفحه تدوین شده، حاصل سال‌ها تحقیق و تدریس مؤلف در زمینه‌ی تاریخ هنر ایران است. دکتر آژند، با تکیه بر منابع معتبر تاریخی و بهره‌گیری از رویکردهای نوین هنرشناسی و نمادشناسی، به کالبدشکافی نگارگری ایران در ادوار مختلف پرداخته است. جلد دوم این مجموعه، به‌ویژه به دوران‌های شکوفایی نگارگری از صفویه تا قاجار اختصاص دارد و در آن، سبک‌شناسی، مکاتب هنری، نگاره‌پردازان برجسته و تحولات موضوعی و فرمی این هنر به‌تفصیل مورد بحث قرار گرفته است.

از نگاره‌های شاهنامه و خمسه گرفته تا صحنه‌های درباری، بزمی و رزمی، و نیز تأثیرپذیری از هنر غرب و چین در دوره‌های متأخر، همگی با زبانی علمی و دقیق تحلیل شده‌اند. آنچه بر غنای این کتاب می‌افزاید، نگاه همه‌جانبه‌ی مؤلف به کارکردهای نگارگری است. او نشان می‌دهد که این هنر، صرفاً تزئینی و زیبایی‌شناختی نبوده، بلکه بستری برای انتقال مفاهیم عرفانی، اخلاقی و سیاسی نیز به‌شمار می‌رفته است. همچنین، توجه به پیوند نگارگری با ادبیات، شعر، موسیقی و معماری، ابعاد تازه‌ای از تأثیرات متقابل هنرهای ایرانی را به نمایش می‌گذارد. چاپ این کتاب بر روی کاغذ گلاسه و با جلد سخت، امکان نمایش دقیق و باکیفیت نگاره‌ها و تصاویر را فراهم آورده و آن را به اثری ارزشمند برای کتابخانه‌ی هنردوستان و پژوهشگران تبدیل کرده است.

انتشار این کتاب توسط نشر سمت است گواهی بر جایگاه علمی و آموزشی آن برای دانشجویان رشته‌های هنرهای تجسمی، تاریخ هنر و مطالعات ایرانی است. در روزگاری که هویت و ریشه‌های فرهنگی، بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته‌اند، شناخت نگارگری ایران، نه یک کنجکاوی تاریخی، بلکه ضرورتی برای بازشناسی هویت ملی و انتقال آن به نسل‌های آینده است. کتاب حاضر، با نگاهی عمیق و مستند، چراغی روشن در این مسیرِ پرگنج به‌شمار می‌رود.