کتاب رنگرزی با مواد طبیعی و مصنوعی (نشر جمال هنر)

کتاب رنگرزی با مواد طبیعی و مصنوعی اثر مرضیه هاتف جلیل

رنگ، روح و جان پارچه است؛ عنصری که بی‌وجود آن، منسوجات تنها بافتی بی‌جان و خاموش خواهند بود. هنر رنگرزی، یکی از کهن‌ترین و اساسی‌ترین دانش‌های بشری در حوزه‌ی نساجی است که از زمان‌های بسیار دور، با استفاده از مواد طبیعی موجود در طبیعت مانند پوست درختان، ریشه‌ها، برگ‌ها، گلها و حشرات، به منسوجات جان و زیبایی می‌بخشیده است. با پیشرفت علم و صنعت، رنگ‌های مصنوعی نیز به این عرصه وارد شدند و دامنه‌ی رنگ‌ها و قابلیت‌های رنگرزی را به طرز چشم گیری گسترش دادند. امروزه، یک طراح یا تولیدکننده‌ی موفق نساجی، باید شناختی عمیق و جامع از هر دو دسته‌ی رنگ‌های طبیعی و مصنوعی، روش‌های استفاده از آنها، مزایا و معایب هر یک و تأثیرات زیست‌محیطی آنها داشته باشد.

کتاب رنگرزی با مواد طبیعی و مصنوعی پاسخی جامع، علمی و عملی به این نیاز اساسی جامعه‌ی هنری، علمی و صنعتی کشور است. این اثر ارزشمند که توسط موسسه انتشاراتی جمال هنر منتشر گردیده، با زبانی فارسی و ساختاری آموزشی، در قطعی رحلی و با کیفیتی مطلوب بر روی کاغذ تحریر، به مرجعی ماندگار، کاربردی و بی‌نظیر برای دانشجویان، طراحان پارچه و لباس، مهندسان نساجی، هنرمندان و تمامی علاقه‌مندان به هنر-صنعت رنگرزی و نساجی تبدیل شده است.

آنچه این کتاب را از سایر منابع مشابه در حوزه‌ی رنگرزی متمایز می‌سازد، رویکرد جامع و تطبیقی آن به هر دو دسته‌ی رنگ‌های طبیعی و مصنوعی است. مؤلف با تکیه بر سال‌ها تجربه‌ی تدریس و پژوهش در مراکز آموزشی معتبر و همکاری با صنعت نساجی و پوشاک کشور، مجموعه‌ای ۱۰۶ صفحه‌ای را گردآوری کرده است که از مبانی اولیه‌ی شیمی رنگ و ساختار الیاف، تا روش‌ های استخراج رنگ از منابع طبیعی (مانند روناس، زعفران، پوست گردو، اسپرک، نیل و ...)، تکنیک‌های پیشرفته‌ی رنگرزی با رنگ‌های مصنوعی و راکتیو، و نیز روش‌های تثبیت رنگ و افزایش ماندگاری آن بر روی الیاف مختلف را به شکلی شفاف، علمی و گام‌به‌گام پوشش می‌دهد.

جلد شومیز و قطع رحلی این کتاب، حمل و استفاده‌ی روزمره‌ی آن را در کارگاه‌های رنگرزی، کلاس‌های آموزشی، آزمایشگاه‌های نساجی و کتابخانه‌های تخصصی آسان می‌سازد. یکی از نقاط قوت برجسته‌ی این اثر ارزشمند، تأکید ویژه‌ی آن بر جنبه‌های عملی و کارگاهی رنگرزی است. مؤلف با ارائه‌ی دستورالعمل‌های گام‌به‌گام، نکات فنی و تجربیات عملی خود، به مخاطب امکان می‌دهد تا بدون نیاز به پیش‌زمینه‌ی تخصصی پیچیده، با اصول اولیه‌ی رنگرزی آشنا شده و به‌سرعت بتواند در کارگاه‌ های شخصی یا مراکز آموزشی، به رنگرزی الیاف مختلف (پشم، ابریشم، پنبه و الیاف مصنوعی) بپردازد. همچنین، مقایسه‌ی دقیق مزایا، معایب، هزینه‌ها و تأثیرات زیست‌ محیطی رنگ‌های طبیعی در مقابل مصنوعی، به طراحان و تولیدکنندگان کمک می‌کند تا بر اساس نیاز پروژه‌های خود و رویکردهای پایداری، بهترین انتخاب را داشته باشند.

پرداختن به مباحثی چون روش‌های افزایش ماندگاری و ثبات رنگ در برابر نور، شستشو و سایش، تشخیص رنگ‌های طبیعی از مصنوعی، و نیز کاربردهای رنگرزی در طراحی پارچه و مد پایدار، از دیگر ویژگی‌ های ارزشمند این کتاب است. در دنیای امروز که صنعت نساجی با چالش‌های جدی زیست‌محیطی ناشی از مصرف بی‌رویه‌ی رنگ‌های شیمیایی مواجه است و گرایش به سوی تولیدات پایدار و دوستدار محیط‌زیست روزبه‌روز افزایش می‌یابد، شناخت و استفاده‌ی هوشمندانه از هر دو دسته‌ی رنگ‌های طبیعی و مصنوعی، نه‌تنها یک دانش فنی، بلکه رویکردی مسئولانه و آینده‌ نگرانه است.