کتاب درباره ی نگاه به عکس ها: گفت و گوی بیل جی و دیوید هورن (نشر حرفه هنرمند)

کتاب درباره ی نگاه به عکس ها اثر بیل جی  

چه می‌شود در آن لحظه‌ی کوتاه اما عمیق که چشم‌هایمان بر یک عکس می‌افتد و ناگهان، جهانی از معنا و حس پیش روی ما گشوده می‌شود؟ این پرسش بنیادین، دستمایه‌ی گفت‌وگویی صمیمی، عمیق و تأمل‌برانگیز میان بیل جی، عکاس و نظریه‌پرداز برجسته، و دیوید هورن، فیلسوف و پژوهشگر حوزه‌ی تصویر، قرار گرفته است.

کتاب «درباره‌ی نگاه به عکس‌ها» این گفت‌وگوی ارزشمند را در اختیار خواننده می‌گذارد و او را به سفری در لایه‌های پنهان نگاه، درک و تجربه‌ی مواجهه با عکاسی دعوت می‌کند. این اثر، که با ترجمه‌ی روان و دقیق محسن بایرام‌نژاد به فارسی برگردانده شده، نه فقط برای عکاسان و نظریه‌پردازان، که برای هر بیننده‌ای که تا به حال در برابر یک تصویر مکث کرده و از خود پرسیده که این عکس، چه چیزی را به او می‌گوید، کتابی است جذاب، روشنگر و عمیقاً انسانی. آنچه این کتاب را از دیگر آثار در حوزه‌ی نظریه‌ی عکاسی متمایز می‌کند، قالبِ گفت‌وگوییِ آن است که فضایی صمیمی و پویا برای تأمل در باب نگاه و تصویر فراهم آورده است.

بیل جی و دیوید هورن، با طرح پرسش‌هایی ساده اما بنیادین، از تجربه‌ی زیسته‌ی خود در مواجهه با عکسها می‌گویند و با تکیه بر نمونه‌هایی از آثار کلاسیک و معاصر، به بررسی عواملی می‌پردازند که باعث می‌شوند یک تصویر، در دل بیننده، حسی عمیق و ماندگار برانگیزد. آنها از نقش زمان و مکان در شکل‌دهی به نگاه می‌گویند، از ارتباط میان عکس و حافظه، و از تفاوت میان «دیدن» و «نگاه کردن»؛ یعنی همان تفاوتی که میان یک تماشاچی منفعل و یک بیننده‌ی فعال و پرسشگر وجود دارد. این رویکرد دوگانه و مکالمه‌ای، کتاب را به تجربه‌ای تعاملی بدل کرده که خواننده را نیز به مشارکت در این گفت‌وگو و بازاندیشی در نگاه خویش فرا می‌خواند.

در دل این کتاب خواندنی، جی و هورن از معنایی سخن می‌گویند که در دل تصویر نهفته است و نشان می‌دهند که هر عکس، نه فقط بازنمایی یک لحظه‌ی عینی، که آینه‌ای است از زندگی، حس و ارتباطات انسانی. آنها با زبانی صمیمی و گاه طنزآمیز، از چالش‌های اخلاقی دیدن و ثبت دیگری می‌گویند، از مسئولیت بیننده در برابر تصویرهایی که می‌بیند، و از لذت کشف معنا در دل یک قاب به‌ظاهر ساده. این رویکرد چندوجهی و انسانی، کتاب را به اثری بدل کرده که نه فقط ذهن، که قلب خواننده را نیز درگیر می‌کند و او را به تأمل در نگاه خود و نسبتش با جهان تصویرها فرا می‌خواند. ترجمه‌ی محسن بایرام‌نژاد، با وفاداری به لحن خاص و صمیمی این گفت‌وگو و روان‌سازی مفاهیم، این اثر ارزشمند را به شکلی خواندنی و دلنشین برای مخاطب فارسی‌زبان درآورده است.

او با حساسیت زبانی و شناخت از گفتمان‌های نظری و هنری، فضای فکری و عاطفی جی و هورن را به‌خوبی منتقل کرده و خواننده را در این مکالمه‌ی پرنشاط و تأمل‌برانگیز همراهی می‌کند که هر صفحه‌اش، نگاه تازه‌ای به عکاسی و نگاه می‌گشاید. در نهایت، «درباره‌ی نگاه به عکس‌ها» فراتر از یک کتاب نظری، دعوتی است به بازاندیشی در چیستی نگاه و نسبت ما با تصویرهایی که روزانه با آنها مواجه می‌شویم.

بیل جی و دیوید هورن با این اثر، به ما می‌آموزند که هر عکس، نه فقط یک شیء دیدنی، که پرسشی است از زندگی، حس و معنا و هر نگاه به آن، فرصتی است برای مکث، تأمل و ارتباطی عمیق‌تر با جهان پیرامون. این کتاب، برای هر کسی که می‌خواهد با چشمانی تازه‌تر و حسی آگاهانه‌تر به عکاسی و تصویر بنگرد، همراهی است بی‌نظیر، صمیمی و الهام‌بخش.