کتاب گزیده آثار فرامرز پیلارام (چاپ و نشر نظر)

کتاب گزیده آثار فرامرز پیلارام اثر توکا ملکی و همراهان

فرامرز پیلارام، نامی آشنا برای دوستداران هنر مدرن و معاصر ایران، هنرمندی است که با زبانی شخصی و رویکردی چندوجهی، مرزهای نقاشی، مجسمه‌سازی، طراحی و هنرهای تجسمی را درنوردید و اثری ماندگار در تاریخ هنر این سرزمین بر جای گذاشت. کتاب حاضر، با عنوان «گزیده آثار فرامرز پیلارام»، مروری است جامع و دیدنی بر کارنامه پربار این هنرمند فقید که با رویدادنگاری توکا ملکی، یادداشت‌های تحلیلی کیانوش معتقدی و غلامحسین نامی و ترجمه‌ای روان از سحر دولتشاهی، در اختیار مخاطبان فارسی‌زبان و انگلیسی‌زبان قرار گرفته است.

این کتاب، نه صرفاً یک کاتالوگ یا آلبوم تصاویر، بلکه پژوهشی عمیق و چندلایه است که به زندگی، اندیشه، فرازونشیب‌های هنری و تأثیرات پیلارام بر جریان‌های هنری معاصر ایران می‌پردازد. پیلارام، که همواره در جستجوی زبانی نو و بیانی فراتر از قراردادهای مرسوم بود، با تکیه بر میراث هنری ایران و در عین حال رویکردی مدرن و جهانی، آثاری خلق کرد که در عین زیبایی بصری، بار مفهومی و فلسفی سنگینی را حمل می‌کنند. آنچه این کتاب را از سایر آثار منتشرشده درباره پیلارام متمایز می‌سازد، رویکرد چندنویسنده و نگاه‌های متنوعی است که در آن گرد هم آمده‌اند.

توکا ملکی، با رویدادنگاری دقیق و جزئی‌نگرانه‌اش، مسیر زندگی و هنر پیلارام را از نخستین نمایشگاه‌ها تا آخرین آثارش به تصویر می‌کشد و خواننده را با بسترهای تاریخی، اجتماعی و فرهنگی شکل‌گیری این هنرمند آشنا می‌سازد. کیانوش معتقدی، با نگاهی تحلیلی و نظری، به بررسی ابعاد زیبایی‌شناختی و مفهومی آثار پیلارام می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه این هنرمند با تلفیق نقاشی، حجم‌سازی، طراحی و حتی چیدمان، زبانی منحصربه‌فرد در هنر ایران پدید آورد. غلامحسین نامی نیز، با رویکردی فلسفی و انسان‌شناختی، به نسبت پیلارام با سنت، مدرنیته و هویت ایرانی می‌پردازد و جایگاه او را در گفتمان هنر معاصر ایران روشن می‌سازد.

از نقاط قوت این اثر، توجه ویژه به تنوع و تکثر آثار پیلارام است. از نقاشی‌های رنگ‌روغن و اکریلیک با بافت‌های غنی و لایه‌های عمیق رنگی گرفته تا مجسمه‌های فلزی و چوبی با فرم‌های انتزاعی و نمادین، از طراحی‌های ظریف و خط‌گونه تا چیدمان‌های فضایی و حجمی، تمامی این ابعاد در لابه‌لای صفحات این کتاب به‌درستی بازتاب یافته است.

همچنین، بررسی تأثیرپذیری پیلارام از هنر کهن ایران، به‌ویژه نقوش صخره‌ای، سفالینه‌های باستانی و خوشنویسی، در کنار تأثیرپذیری از جریان‌های مدرن غربی همچون اکسپرسیونیسم انتزاعی و هنر بروت، تصویر کاملی از این هنرمند چندوجهی ارائه می‌دهد. ترجمه انگلیسی کتاب نیز که توسط سحر دولتشاهی انجام شده، امکان دسترسی مخاطبان بین‌المللی را به این گنجینه ارزشمند فراهم آورده است.