کتاب هنر پژوهی در برگزیده قرآن کریم به خط و کتابت علیرضا عباسی (نتشارات فرهنگستان هنر)

کتاب هنر پژوهی در برگزیده قرآن کریم به خط و کتابت علیرضا عباسی

قرآن کریم، به‌عنوان کلام آسمانی و والاترین متن دینی مسلمانان، نه فقط از منظر محتوا و معنا، بلکه از حیث هنر و زیبایی نیز همواره کانونی جذاب و تأثیرگذار در فرهنگ و تمدن اسلامی بوده است. خوشنویسی و کتابت قرآن، از دیرباز تاکنون، به‌عنوان یکی از شریف‌ترین و والاترین هنرهای اسلامی، همواره مورد توجه و ارادت هنرمندان مسلمان بوده است. در میان خوشنویسان بزرگ ایران، علیرضا عباسی (سده‌ی دهم و یازدهم هجری) از چهره‌های درخشان و تأثیرگذار به‌شمار می‌رود که با خلاقیت و نوآوری در خط، سبکی ممتاز و ماندگار در خوشنویسی ایرانی–اسلامی پدید آورد.

کتاب «هنرپژوهی در برگزیده قرآن کریم به خط و کتابت علیرضا عباسی» که با نظارت و مقدمه‌ی استاد غلامحسین امیرخانی، از برجسته‌ترین خوشنویسان و پژوهشگران معاصر ایران، منتشر شده است، گامی ارزشمند در بازشناسی و معرفی این میراث گرانبها به‌شمار می‌رود. این اثر که در قطع رحلی و با ۲۲۸ صفحه منتشر شده، حاصل پژوهشی عمیق و موشکافانه در نسخه‌های خطی قرآن به کتابت علیرضا عباسی است.

استاد امیرخانی، با بهره‌گیری از دانش عمیق خود در زمینه‌ی تاریخ خوشنویسی، نسخه‌شناسی و سبک‌شناسی، به بررسی و تحلیل جنبه‌های گوناگون هنری این نسخه‌های نفیس پرداخته است. در این کتاب، خواننده با نمونه‌هایی از نفیس‌ترین و ارزشمندترین قرآن‌های کتابت‌شده توسط این استادِ بزرگ آشنا می‌شود و می‌تواند ظرافت‌های خط، ترکیب‌بندی، تزئینات، تذهیب و نقوش اسلیمی و ختاییِ به‌کاررفته در آن‌ها را از نزدیک مشاهده و بررسی کند. همچنین، مقدمه‌ی مفصل استاد امیرخانی بر سبک و ویژگی‌های هنری علیرضا عباسی و جایگاه او در تاریخ خوشنویسی ایران، به‌همراه تحلیل‌های دقیق از هر برگ از قرآن، به مخاطب کمک می‌کند تا درک عمیق‌تری از هنر و معنویت نهفته در این اثر بیابد.

از نقاط قوت این کتاب، توجه ویژه‌ی آن به پیوند میان معنا و صورت در هنر قرآنی است. مؤلف نشان می‌دهد که هر حرکت قلم، هر ترکیب، هر نقش و هر تزئین در این قرآن‌ها، نه فقط از روی زیبایی‌شناسی صرف، بلکه با نگاهی معنوی و عرفانی شکل گرفته است و هدف نهایی، انتقال پیام آسمانی قرآن با والاترین و زیباترین زبانِ بصری ممکن بوده است.

چاپ این کتاب بر روی کاغذ گلاسه و با جلد سخت (گالینگور) و در قطع رحلی، امکان نمایش دقیق و باکیفیتِ تصاویر و ظرایف هنری این نسخه‌های نفیس را فراهم آورده و آن را به اثری ارزشمند برای کتابخانه‌ی پژوهشگران، هنرمندان و دوستداران هنر اسلامی تبدیل کرده است. انتشار آن توسط انتشارات فرهنگستان هنر نیز نشان از اعتبار علمی و هنریِ این اثر دارد.