کتاب هنر قدسی ( انتشارات اطلاعات)

کتاب هنر قدسی اثر مجتبی مطهری (الهامی)

هنر، در عالی ترین و ژرف ترین معنای خود، همواره با مفاهیم متعالی و معانی معنوی پیوندی ناگسستنی داشته است. از دیرباز تا امروز، هنرمندانِ صاحب بینش، کوشیده اند تا از دل ماده و صورت، راهی به سوی عالم معنا بگشایند و آثاری خلق کنند که نه فقط چشم را بنوازد، بلکه جان را نیز به تعالی فرا خواند.

کتاب «هنر قدسی» نوشته مجتبی مطهری (الهامی)، پژوهشی عمیق، جامع و روشنگرانه در باب نسبت هنر با حقیقت و معنویت است و با نگاهی فلسفی، تاریخی و تطبیقی، جایگاه هنر قدسی را در تمدن ها و ادیان گوناگون به تصویر می کشد. این اثر که در قطع رقعی و با ۲۸۰ صفحه منتشر شده، مرجعی ارزشمند برای هنرمندان، پژوهشگران، دانشجویان هنر، فلسفه و ادیان، و همه جویندگان حقیقت از مسیر زیبایی محسوب می شود.

مؤلف اندیشمند و ژرف نگر این کتاب، که با نام مستعار الهامی نیز شناخته می شود، در این اثر کوشیده است تا با رویکردی میان رشته ای، هنر را نه صرفاً پدیده ای زیباشناختی و زمینی، بلکه به عنوان جلوه ای از تجلی حقیقت الهی مورد واکاوی قرار دهد. وی با مرور آرای فیلسوفان و اندیشمندان بزرگ شرق و غرب، از افلاطون و ارسطو تا سهروردی و ملاصدرا و از سنت آگوستین تا تیلیش و شوان، نشان می دهد که چگونه مفهوم «هنر قدسی» در طول تاریخ با مفاهیمی همچون نماد، اسطوره، آیین، عرفان و وحی درآمیخته و همواره به عنوان پلی میان عالم خاکی و عالم ملکوتی عمل کرده است.

این کتاب با دقت و ظرافتی مثال زدنی، مرزهای هنر دینی و هنر قدسی را از هم متمایز کرده و به تحلیل نسبت هنر با تجربه دینی و معنوی می پردازد. یکی از نقاط قوت برجسته این اثر، نگاه تطبیقی و جامع آن به سنت های هنری گوناگون است. مؤلف با بررسی هنر در تمدن های بزرگ همچون اسلام، مسیحیت، هندوئیسم و بودیسم، نشان می دهد که چگونه هر فرهنگ، بر اساس جهان بینی و نظام معنوی خود، به خلق آثاری پرداخته که بازتاب دهنده باورهای قدسی و متعالی بوده اند.

از معماری مساجد و کلیساها و معابد گرفته تا نگارگری، خوشنویسی، موسیقی معنوی و هنرهای نمایشی آیینی، همه در این کتاب به عنوان مصادیقی از هنر قدسی معرفی و تحلیل شده اند. مؤلف به خوبی نشان می دهد که در هنر قدسی، فرم هرگز به خودی خود ارزشمند نیست، بلکه به واسطه اشاره به حقیقتی فراتر از خود، معنا و اعتبار می یابد. آنچه این اثر را از بسیاری کتاب های مشابه متمایز می کند، نگاه نوین و امروزی مؤلف به هنر قدسی است. مجتبی مطهری (الهامی) با درک چالش های جهان معاصر و بحران معنا در عصر مدرن، به این پرسش اساسی پاسخ می دهد که هنر قدسی در دنیای امروز چه جایگاهی دارد و چگونه می تواند پاسخگوی نیاز فطری بشر به زیبایی و حقیقت باشد.

وی با ارائه چشم اندازی امیدوارانه، نشان می دهد که هنر قدسی، فارغ از زمان و مکان، همواره می تواند دریچه ای به سوی بی نهایت گشوده و روح تشنه انسان را سیراب سازد. بی گمان، کتاب «هنر قدسی» برای هنرمندانی که به دنبال عمق و معنا در آثار خود هستند، منبعی الهام بخش و روشنگر، و برای پژوهشگران و اندیشمندانی که به نسبت هنر و معنویت می اندیشند، اثری مرجع و ماندگار خواهد بود. این اثر ارزشمند، ما را به یاد این حقیقت دیرینه می اندازد که زیبایی، هر جا که اصیل و راستین باشد، همواره یادآور زیبایی بی نهایت الهی است.