کتاب مد و لباس در قلمرو هنر مفهومی (چاپ و نشر نظر)

کتاب مد و لباس در قلمرو هنر مفهومی اثر شیرین عابدینی‌راد

مد و لباس، در نگاه نخست، پدیده‌ای به‌ظاهر سطحی و روزمره به نظر می‌رسد؛ اما در ژرفای خود، آیینه‌ای تمام‌نما از هویت، فرهنگ، سیاست، اقتصاد و زیبایی‌شناسی هر جامعه‌ای است. لباس، نه فقط پوششی برای بدن، که زبانِ گویای انسان مدرن برای بیانِ باورها، تمایلات، تعلقات و حتی اعتراض‌هایش محسوب می‌شود.

در عصر حاضر که هنر مفهومی، مرزهای سنتی هنر را درنوردیده و هر پدیده‌ای را به بستری برای بیانِ اندیشه تبدیل کرده است، مد و لباس نیز به عرصه‌ای برای آفرینشِ معنا و گفت‌وگویِ فرهنگی بدل شده است. کتاب «مد و لباس در قلمرو هنر مفهومی» کوششی است برای واکاوی این پیوندِ شگفت‌انگیز و تأمل در نسبتِ میان پوشش، هنر و اندیشه در جهان معاصر. شیرین عابدینی‌راد، مؤلف این کتاب، با نگاهی تحلیلی و میان‌رشته‌ای، به بررسیِ جایگاهِ مد و لباس در هنر مفهومی پرداخته است.

او با تکیه بر مفاهیمِ کلیدی هنر مفهومی چون نشانه‌شناسی، زمینه‌گرایی، انتقادِ نهادی و نسبی‌گراییِ زیبایی‌شناختی، نشان می‌دهد که چگونه لباس، از یک شیءِ صرفاً کاربردی، به رسانه‌ای هنری و ابزاری برای نقدِ اجتماعی تبدیل شده است. این کتاب، با رویکردی تطبیقی، به بررسیِ آثارِ هنرمندانِ مفهومیِ شاخصی پرداخته که از لباس و مد به‌عنوان موادِ خامِ هنری یا موضوعِ اثر استفاده کرده‌اند و نشان می‌دهد که چگونه این پدیده‌ی روزمره، در بسترِ هنر، به چالشی برای کلیشه‌های زیبایی‌شناختی و مرزهای هویتی بدل می‌شود.

کلمات کلیدی این کتاب را می‌توان در مفاهیمی چون هنر مفهومی، نشانه‌شناسیِ پوشاک، زیبایی‌شناسیِ کاربردی، نقدِ مصرف‌گرایی، هویتِ جنسیتی، مد به‌مثابه‌ی رسانه، زمینه‌های اجتماعیِ پوشش و مرزهای هنر و زندگی جست‌وجو کرد. عابدینی‌راد با بهره‌گیری از نظریات فیلسوفانِ هنر، جامعه‌شناسانِ مد و منتقدانِ فرهنگی، به این پرسش اساسی پاسخ می‌دهد که چگونه مد و لباس، از دلِ زندگیِ روزمره، به عرصه‌ای برای تفکرِ انتقادی و آفرینشِ هنری راه می‌یابد. این کتاب، همچنین به نسبتِ مد و لباس با هویتِ فردی و جمعی، سیاست‌هایِ پوشش در جوامع مختلف، و نقشِ رسانه‌ها و صنعتِ مد در شکل‌دهی به سلیقه‌ی عمومی می‌پردازد و از این منظر، اثری است جامع، روشنگر و ضروری برای مخاطبانِ هنر، مد، طراحی و مطالعاتِ فرهنگی. قطع رقعی، جلد شومیز و کاغذ گلاسه، همراه با تصاویر متعدد و باکیفیت از آثار هنری و نمونه‌های مد، کتاب را به تجربه‌ای دیداری و تحلیلی برای مخاطب تبدیل کرده است.

مؤسسه‌ی فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر، با انتشار این اثر، گامی نوین در جهت گشودنِ افق‌های تازه در پژوهش‌های هنری و فرهنگی ایران برداشته است. در پایان، «مد و لباس در قلمرو هنر مفهومی» را باید دعوتی به تأمل درباره‌ی آنچه می‌پوشیم و آنچه این پوشش، از ما روایت می‌کند، دانست. باشد که مطالعه‌ی این کتاب، خواننده را با لایه‌های پنهانِ پوشاک و نسبتِ آن با هنر و اندیشه آشنا سازد و او را به نگریستنِ عمیق‌تر به آنچه در ظاهر، ساده و روزمره به نظر می‌رسد، فراخواند.