کتاب همسفر باد، گزیده آثار هوشنگ پزشک نیا (چاپ و نشر نظر)

کتاب همسفر باد اثر هوشنگ پزشک نیا 

هنر، گاه در سکوت خالقش، و گاه در گفت‌وگوی او با زمانه، معنا می‌یابد. هوشنگ پزشک‌نیا، نقاش، شاعر و روشنفکری که عمری را در مجاورت باد، نور و خاک ایران سپری کرد، از جمله هنرمندانی است که آثارش نه فقط بازتابی از نگاه هنری، که روایتگر تمامیِ لحظات زیسته‌ی یک عمر است. کتاب «همسفر باد، هوشنگ پزشک‌نیا» سفری است در میان جهان این هنرمند چندوجهی، جهانی که در آن باد، خاطره، رنگ و کلمه، هم‌نشینِ هم‌اند و هرکدام، زبانِ گویای دیگری‌اند برای بیان عشق به زندگی و دلبستگی به خاک.

این کتاب، با رویدادنگاریِ توکا ملکی و مجموعه‌ای از مقالات ارزشمند از رویین پاکباز، سیامک دل‌زنده، سهراب دریابندری و هادی هزاوه‌ای، نه یک تک‌گویه، که هم‌نوایی چندصدایی از نگاه‌های گوناگون به هنر و زندگی پزشک‌نیاست. هرکدام از این نویسندگان، از منظر نقد هنری، تاریخ‌نگاری، جامعه‌شناسی و زیبایی‌شناسی، به واکاوی لایه‌های پنهان آثار و اندیشه‌های او پرداخته‌اند. این چندصدایی، تصویری کامل‌تر و دقیق‌تر از هنرمندی را به مخاطب ارائه می‌دهد که همواره میان سنت و مدرنیته، رنج و امید، و انزوا و پیوند در نوسان بوده است.

کلمات کلیدی این کتاب را می‌توان در مفاهیمی چون طبیعت‌گرایی انتزاعی، رنگ‌شناسی ایرانی، خاطره‌نگاری بصری، هویت سرزمینی، نوستالژی و شاعرانگی بصری جست‌وجو کرد. آثار پزشک‌نیا، با آن سطوح رنگیِ لطیف و فضای غبارآلود و رویایی‌شان، همواره مخاطب را به سفری درونی دعوت می‌کنند؛ سفری که در آن باد و گردوغبار کویر، نه فقط عناصر طبیعی، که استعاره‌هایی از زمان، گذر و ماندگاری هستند. مقالات این کتاب، با دقت و ظرافت، به رمزگشایی از همین استعاره‌ها پرداخته و نشان می‌دهند که چگونه پزشک‌نیا توانست از دل ساده‌ترین پدیده‌های طبیعی، جهانی سرشار از معنا بیافریند.

قطع رحلی بزرگ و کاغذ گلاسه، همراه با تصاویر باکیفیت از آثار این هنرمند، کتاب را به سفرنامه‌ای تصویری در دل کارنامه‌ی هنری پزشک‌نیا تبدیل کرده است. همچنین، ارائه‌ی متن به دو زبان فارسی و انگلیسی، امکان بهره‌مندی مخاطبان جهانی را نیز از این گنجینه‌ی هنری-تاریخی فراهم آورده و آن را به اثری فرامرزی و جهانی بدل می‌سازد.

در پایان، «همسفر باد» را باید نامه‌ای عاشقانه به هنرمندی دانست که خود همواره همسفر باد بود؛ هنرمندی که در نقاشی‌هایش، باد را با رنگ، و رنگ را با خاطره گره زد. باشد که این کتاب، دریچه‌ای تازه بر شناخت یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های هنر معاصر ایران بگشاید و خواننده را با لایه‌های ناپیدای آثار او، همسفر کند.