کتاب کارنامه واحد خاکدان بازنمایی خیال بر صحن واقعیت (نشر کارنامه)

کتاب کارنامه واحد خاکدان بازنمایی خیال بر صحن واقعیت اثر مجتبی ذوقی

اثر پیشِ رو، سفری است شگرف در وادی هنر معاصر ایران، جایی که مرزهای میان خیال و واقعیت در هم می‌آمیزند و جهانی نوین از تصویر و معنا پدید می‌آورند. مجتبی ذوقی، هنرمند و پژوهشگر برجسته، در این کتاب ارزشمند، با نگاهی موشکافانه و خلاقانه به تحلیل گفتمان حاکم بر آثار واحد خاکدان پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه این مجموعه‌ی هنری، پلی استوار میان سنت و مدرنیته، میان رویا و عینیت، میان خاطره و آینده برقرار می‌سازد. او به‌خوبی ترسیم می‌کند که هر اثر در این کارنامه، نه‌تنها یک تصویر، که روایتی است از مناسبات پیچیده‌ی انسان معاصر با جهان پیرامون خویش.

آنچه این کتاب را از آثاری هم‌سان متمایز می‌سازد، التفات ویژه‌ی آن به زیبایی‌شناسی روایت بصری در بازنمایی خیال بر صحن واقعیت است. مؤلف با تکیه بر آثاری غنی و متنوع، نشان می‌دهد که چگونه هنرمندان واحد خاکدان، با بهره‌گیری از زبان بصری منحصربه‌فرد خویش، لایه‌های پنهان معنا را آشکار ساخته و چندصدایی را به فضای هنر معاصر ایران وارد کرده‌اند. ذوقی به‌خوبی آگاه است که هنر، هرگز پدیده‌ای جدا از بستر فرهنگی و اجتماعی خویش نیست و از همین‌رو، با رویکردی تاریخی و جامعه‌شناختی به واکاوی تاریخیت متن آثار پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه هر اثر، زاییده‌ی شرایط زیستی، سیاسی و فرهنگی خاصی است و چگونه این آثار، خود بر جریان‌های هنری پس از خود تأثیری ژرف بر جای نهاده‌اند. در این مسیر، مفهوم هویت فرهنگی به‌عنوان محور اصلی کتاب خودنمایی می‌کند.

ذوقی به‌خوبی ترسیم می‌کند که هنر واحد خاکدان، نه‌یک پدیده‌ی وارداتی یا تقلیدی، که اصیل‌ترین جلوه‌ی هویت ایرانی در عرصه‌ی هنرهای تجسمی معاصر است. او نشان می‌دهد که چگونه این هنرمندان، با تلفیق سنت‌های کهن هنر ایرانی با نوآوری‌های شخصی و تأثیرپذیری از جریان‌های جهانی، هویتی تازه به هنر ایران بخشیده و راه را برای نسل‌های بعدی گشوده‌اند.

کتاب همچنین به واکاوی مفهوم «واحد خاکدان» به‌عنوان فضایی برای آزمون و خطا، نوآوری و گسست از کلیشه‌های رایج می‌پردازد. این مجلد ۴۱۰ صفحه‌ای با ساختاری منسجم و تصاویری چشمنواز و باکیفیت، در قطع رحلی و با جلد سخت (پارچه‌ای) و کاغذ گلاسه، اثری ماندگار و ارزشمند برای پژوهشگران، هنرمندان، دانشجویان، منتقدان و تمامی علاقه‌مندان به هنر معاصر ایران است. کتابی که هر صفحه از آن، پرده‌ی دیگری از خلاقیت و نوآوری هنرمندان ایرانی را پیش روی مخاطب می‌گشاید و او را به سفری بی‌نظیر در دنیای خیال و واقعیت فرا می‌خواند؛ سفری که در آن، مرزهای آشنا فرو می‌ریزند و افق‌های تازه‌ای از فهم و ادراک هنری گشوده می‌شوند.