کتاب منسوجات ایرانی (چاپ و نشر نظر)

کتاب منسوجات ایرانی اثر جنیفر وردِن، پاتریشیا ل.بیکر

نساجی و بافندگی در ایران، نه یک هنر صرف، که آیینه‌ی تمام‌نمای فرهنگ، باورها، اقتصاد و زیست‌جهان ایرانیان در طول هزاره‌ها بوده است. از فرش‌های نفیس و مخمل‌های زرین‌دوزی شده گرفته تا پارچه‌های نازک و طرح‌دارِ دیبا و زربفت، هر رشته و پود و تار، روایتی از خلاقیت، ظرافت و هویت این سرزمین را با خود به همراه دارد.

کتاب «منسوجات ایرانی» اثری است که با نگاهی علمی و پژوهشی، به واکاوی این گنجینه‌ی بافتنی و تصویری از هنر پارچه‌بافی ایران می‌پردازد و دریچه‌ای تازه به روی علاقه‌مندان به هنرهای سنتی و تاریخی این مرزوبوم می‌گشاید. جنیفر وردِن و پاتریشیا ل. بیکر، دو پژوهشگر برجسته‌ی حوزه‌ی نساجی و هنرهای اسلامی، در این کتاب به طبقه‌بندی، تحلیل فرمی و بررسی زمینه‌های اجتماعی-تاریخی منسوجات ایرانی پرداخته‌اند. آنچه این اثر را از دیگر منابع مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد بینارشته‌ای آن است که هنر نساجی را در پیوند با تاریخ، باستان‌شناسی، جامعه‌شناسی و اقتصاد مورد مطالعه قرار می‌دهد.

همچنین، ترجمه‌ی روان و دقیق مهران محبوبی، این اثر ارزشمند را برای مخاطبان فارسی‌زبان قابل‌دسترس ساخته و از افتادن آن در ورطه‌ی ترجمه‌های صرفاً تخصصی و دشوار، نجات داده است. کلمات کلیدی این کتاب را می‌توان در مفاهیمی چون رنگرزی طبیعی، طرح و نقش، بافت‌های دستی، زیبایی‌شناسی بصری، نمادشناسی و تجارت ابریشم جست‌وجو کرد. مؤلفان با بررسی نمونه‌هایی از منسوجات دوره‌های مختلف - از هخامنشی و ساسانی تا صفوی و قاجار - نشان می‌دهند که چگونه هر دوره، سبک‌ها، رنگ‌ها و نقوش خاص خود را داشته و این هنر همواره در تعامل با فرهنگ‌های همجوار و پاسخ به نیازهای اقتصادی و اجتماعی زمانه‌اش دگرگون شده است.

این کتاب همچنین به فنون تولید، ابزارهای بافندگی و مواد اولیه به‌کاررفته در منسوجات ایرانی پرداخته و از این منظر، مرجعی کاربردی و تحلیلی برای پژوهشگران، هنرمندان و دانشجویان رشته‌های هنری به‌شمار می‌آید. قطع رقعی و جلد شومیز این کتاب، همراه با کاغذ گلاسه که کیفیت تصاویر را به بهترین شکل ممکن به نمایش می‌گذارد، آن را به اثری چشم‌نواز و آسان‌بَر برای مطالعه تبدیل کرده است. تصاویر رنگی و باکیفیت از نمونه‌های شاخص منسوجات ایرانی، تجربه‌ی خوانش را به سفری دیداری و حسی در دل موزه‌های نساجی ایران و جهان بدل می‌سازد.