کتاب هنر می تواند کمک کند (چاپ و نشر نظر)

کتاب هنر می تواند کمک کنداثر رابرت آدامز

در جهانی که سرعت، ابهام و انبوهی از محرک‌های حسی، انسانِ معاصر را در التهابِ روزمره غرق کرده است، هنر چه نقشی می‌تواند ایفا کند؟ آیا هنر، تنها پناهگاهی برای فرار است، یا ابزاری برای مواجهه و زیستن؟ کتاب «هنر می‌تواند کمک کند» نوشتهٔ رابرت آدامز، پاسخِ شاعرانه و عمیقی است به این پرسش‌ها؛ پاسخی که در آن، هنر نه به‌عنوانِ کالایی لوکس یا تفننی روشنفکرانه، که به‌مثابهٔ دارویی برای التیامِ زخم‌هایِ خاموشِ روان، نیرویی برای یافتنِ معنا در دلِ روزمرگی و چراغی برای روشن‌کردنِ مسیرِ مبهمِ زندگی معرفی می‌شود.

این کتاب که در قطع رقعی و با کاغذ تحریر، فضایی صمیمی و تأمل‌برانگیز فراهم آورده، دعوتی است به بازاندیشیِ نسبتِ خودمان با اثرِ هنری و کشفِ توانِ شگفت‌انگیزِ آن در «کمک‌کردن» به ما برای زیستنِ آگاهانه‌تر و انسانی‌تر. رابرت آدامز، عکاسِ برجستهٔ آمریکایی و از چهره‌هایِ شاخصِ عکاسیِ منظره، در این کتاب با زبانی ساده، صریح و در عین حال شاعرانه، از تجربهٔ زیستهٔ خود در مواجهه با هنر می‌گوید.

او برخلافِ بسیاری از نظریه‌پردازانِ هنر که بر جنبه‌هایِ انتزاعی و فلسفیِ اثر تأکید دارند، از تأثیرِ ملموس و عملیِ هنر بر روح و روانِ مخاطب سخن می‌گوید. آدامز نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با نگاه به یک عکس از منظره‌ای خشک و بی‌آب، به صبر و امید در زندگیِ شخصی دست یافت؛ چگونه می‌توان در برابرِ تابلویی از یک صحنهٔ سادهٔ روزمره، به زیباییِ پنهان در عادی‌ترین لحظات پی برد؛ و چگونه می‌توان با تأمل در یک اثرِ هنری، از دلِ تنهایی، اضطراب یا بی‌معنایی، راهی به سوی آرامش و معنا پیدا کرد.

او در این کتاب، هنر را چون دوستی دانا و همدل تصویر می‌کند که در سکوت، گوش می‌سپرد و بی‌آنکه سخنی بگوید، جهانی از حقیقت را پیشِ چشمِ ما می‌گشاید. این کتاب در ۹۶ صفحه، با قطعاتی کوتاه و خواندنی، خواننده را سفری می‌برد در میانِ تأملاتی دربارهٔ نگاه، حضور، توجه و نقشِ هنر در التیامِ دردهایِ روحی. آدامز از تجربیاتِ خود در عکاسی از مناظرِ غربِ آمریکا، از مواجهه با طبیعتِ بکر و نیز از مطالعهٔ آثارِ هنرمندانِ دیگر، الهام گرفته و درس‌هایی برای زندگیِ روزمره استخراج کرده است که هر یک، به سادگیِ یک نفس، اما به عمقیِ یک اقیانوس، بر جانِ خواننده می‌نشینند. ترجمهٔ روان و دقیقِ شیوا نوروزی، این تأملاتِ عمیق را به زبانی صمیمی و درخورِ فهمِ همگان برگردانده و حسِ گفت‌وگویی دوستانه با نویسنده را به خوبی منتقل کرده است.

مخاطب این کتاب، هر کسی است که هنر را نه برای دانستن، که برای زیستن جست‌وجو می‌کند؛ هر انسانی که در روزمرگیِ خسته‌کنندهٔ زندگی، به دنبالِ جرقه‌ای از معناست. کاغذِ تحریر با بافتی لطیف، حسِ مطالعه‌ای سبک و لذت‌بخش را القا می‌کند و جلدِ شومیز، دسترسیِ آسان را ممکن می‌سازد. «هنر می‌تواند کمک کند» یادآوری می‌کند که در جهانی که همه چیز در حالِ شتابِ بی‌وقفه است، گاه تنها یک اثرِ هنری می‌تواند ایستگاهِ امنی باشد برای نفس‌کشیدن؛ ایستگاهی که در آن، با نگاهی تازه، خودمان را، دیگران را و جهان را دوباره می‌بینیم و در این بازبینی، درمانِ زخم‌هایِ نادیده را می‌یابیم.