کتاب چهره به چهره: گفت و گو حسن سربخشیان با محمدرضا شجریان (چاپ و نشر نظر)

کتاب چهره به چهره عکس حسن سربخشیان

چهره به چهره: گفت‌وگوی حسن سربخشیان با محمدرضا شجریان عنوانی است که در دل خود، روایتی صمیمی، بی‌پرده و ناب از یکی از بزرگترین هنرمندان معاصر ایران را جای داده است. این کتاب، حاصل گفت‌وگویی عمیق و تأمل‌برانگیز میان حسن سربخشیان، عکاس و هنرمند صاحب‌نام، و محمدرضا شجریان، اسطوره بی‌ بدیل موسیقی ایرانی است.

سربخشیان که خود سال‌ها با شجریان هم‌نشین و هم‌سفر بوده، در این اثر، با نگاهی عکاسانه و کلماتی صمیمی، چهره‌ای دیگر از این هنرمند بزرگ را به تصویر می‌کشد؛ چهره‌ای که فراتر از اجراهای ماندگار و دستگاه‌های موسیقیایی، از انسانِ پشتِ صدا، از اندیشه‌ها، دغدغه‌ها و لحظاتِ نابِ زندگیِ او سخن می‌گوید. این کتاب، فراتر از یک مجموعه عکس یا یک گفت‌وگوی معمولی، سفری است در ژرفای شخصیت محمدرضا شجریان. سربخشیان با تکیه بر سال‌ها همنشینی و همراهی، توانسته است لحظاتی را ثبت کند که نه در هیچ کنسرتی، نه در هیچ مصاحبه‌ای و نه در هیچ تصویرِ رسمی‌ای دیده نشده‌اند.

او با دوربینِ خود و با پرسش‌هایی که از دلِ سال‌ها آشنایی برآمده، شجریان را در خلوت‌ترین و صمیمی‌ترین حالاتش به تصویر می‌کشد؛ از لحظاتِ تأمل و سکوت گرفته تا نگاه‌های عمیق، لبخندهای نادر و نگرانی‌ های انسانیِ یک هنرمندِ بزرگ که همواره در میانِ نغمه‌ها و نواها، به دنبالِ معنایی فراتر از صدا بوده است. آنچه این کتاب را از سایر آثارِ منتشرشده درباره شجریان متمایز می‌سازد، رویکردِ دوگانه‌ی حسن سربخشیان است که همزمان، هم راوی است و هم عکاس. او نه از موضع یک خبرنگار صرف، که از جایگاهِ یک هم‌سفر سال‌ها، با شجریان سخن می‌گوید و از او می‌پرسد؛ پرسش‌هایی که گاه بی‌پاسخ می‌مانند، گاه با سکوتی عمیق همراه می‌شوند و گاه، به روایتی تازه از زندگیِ یک هنرمندِ دغدغه‌مند تبدیل می‌گردند.

تصاویر این کتاب نیز، هر یک همچون یک شعرِ بصری، روایتگرِ لحظاتی هستند که تنها با نگاهِ یک عکاسِ شاعر و همراه، قابلِ ثبت بوده‌اند. سربخشیان با بهره‌گیری از نور، سایه، زاویه و ترکیب‌بندی، چهره‌ای از شجریان را به نمایش می‌گذارد که تا پیش از این، نادیده مانده بود. برای دوستداران موسیقی ایرانی، هنرمندان، عکاسان، پژوهشگرانِ فرهنگ و هنر و همچنین مخاطبانِ عامی که با صدای شجریان خاطراتی عمیق دارند، این کتاب تجربه‌ای ناب و به‌یادماندنی است. هر صفحه از این کتاب، پنجره‌ای است به جهانِ درونِ مردی که با صدای خود، نسل‌ها را به وجد آورد و با نگاهِ خود، هنرمندانِ بسیاری را الهام بخشید.

طراحیِ جلدِ شومیز و قطعِ خشتیِ بزرگِ این کتاب، همراه با استفاده از کاغذ گلاسه که کیفیتِ بی‌نظیرِ تصاویر را به بهترین شکل ممکن به نمایش می‌گذارد، تجربه‌ای بصریِ غنی و ماندگار را برای مخاطب فراهم می‌آورد و این اثر را به یک شیءِ هنریِ ارزشمند تبدیل کرده است. «چهره به چهره» در نهایت، دعوتی است به تماشایِ چهره‌ای دیگر از محمدرضا شجریان؛ چهره‌ای که در آن، نه تنها صدای ماندگارش، بلکه انسان پشت آن صدا را می‌بینیم.

این کتاب، یادی است از لحظاتِ نابی که میانِ یک عکاس همراه و یک هنرمندِ بزرگ جاری شده و به ما می‌ آموزد که چگونه می‌توان با نگاه و کلمه، چهره‌ای را برای همیشه در خاطرها ماندگار کرد. اثری که می‌تواند دریچه‌ای نو به سوی درکی عمیق‌تر از هنر، زندگی و نسبتِ انسان با زیبایی بگشاید.