کتاب هنر مدرن بررسی و تحلیل هنر معاصر جهان (نشر سوره مهر)

کتاب هنر مدرن بررسی و تحلیل هنر معاصر جهان اثر مرتضی گودرزی دیباج

کتاب هنر مدرن یکی از جامع‌ترین و معتبرترین آثار پژوهشی در حوزه هنر مدرن و معاصر جهان است که با نگاهی موشکافانه و تحلیلی به بررسی سیر تحول هنر از اواخر قرن نوزدهم تا امروز می‌ پردازد.

این کتاب که در قطع وزیری، با جلد سخت و کاغذ تحریر منتشر شده، حاصل سال‌ها تحقیق و مطالعۀ عمیق مؤلف در عرصه تاریخ هنر و زیبایی‌شناسی مدرن است و می‌کوشد تا تصویری کامل و همه‌جانبه از جنبش‌ها، جریان‌ها، سبک‌ها، نظریه‌ها و هنرمندان تأثیرگذار هنر مدرن و معاصر به دست دهد و نشان دهد که چگونه هنر در سده‌ی اخیر، دستخوش تحولاتی بنیادین و شگرف شده است. آنچه این اثر را از دیگر کتاب‌های مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد جامع‌نگر و تحلیلی مؤلف به هنر مدرن است؛ گودرزی دیباج به عنوان یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران و منتقدان هنر در ایران، با تکیه بر دانش گسترده خود در تاریخ هنر غرب و شرق و با بهره‌گیری از منابع معتبر و تحقیقات میدانی، نشان می‌دهد که هنر مدرن، نه تنها گسستی از سنت‌های هنری پیشین، بلکه پاسخی به تحولات عمیق فلسفی، علمی، اجتماعی، سیاسی و فناورانه‌ی جهان مدرن است و هر یک از جنبش‌های هنری مدرن، به نحوی بازتاب‌دهنده‌ی این تحولات و دغدغه‌های انسان مدرن بوده‌اند.

کتاب با مروری بر ریشه‌های هنر مدرن در اواخر قرن نوزدهم و جنبش‌هایی چون امپرسیونیسم، پست‌امپرسیونیسم و سمبولیسم آغاز می‌شود و سپس به بررسی نظام‌مند جنبش‌ها و سبک‌های هنر مدرن و معاصر از جمله فوویسم، اکسپرسیونیسم، کوبیسم، فوتوریسم، دادائیسم، سوررئالیسم، هنر انتزاعی، اکسپرسیونیسم انتزاعی، پاپ‌آرت، مینیمالیسم، هنر مفهومی، هنر اجرا، هنر زمینی، هنر فمینیستی، پست‌مدرنیسم و جریان‌های معاصر می‌پردازد و در هر بخش، ضمن معرفی ویژگی‌های بصری و مفهومی هر جنبش، به تحلیل آثار شاخص، بیانیه‌های هنری و آرای نظریه‌پردازان و منتقدان تأثیرگذار آن می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه هر یک از این جنبش‌ها، به نحوی به پرسش‌های بنیادین درباره ماهیت هنر، نقش هنرمند، نسبت هنر و جامعه، هنر و سیاست، هنر و هویت و هنر و فناوری پاسخ گفته‌اند.

از دیگر ویژگی‌های برجسته این کتاب، توجه به جنبش‌های هنری مدرن و معاصر در ایران و جهان اسلام است؛ مؤلف با بررسی تأثیر هنر مدرن بر هنر ایران و جهان اسلام و معرفی هنرمندان تأثیرگذار این حوزه، نشان می‌دهد که چگونه هنرمندان ایرانی و مسلمان، با بهره‌گیری از سنت‌های غنی هنر ایرانی-اسلامی و در عین حال، با تأثیرپذیری از جریان‌های هنر مدرن، به خلق آثاری بدیع و اصیل دست یافته‌اند که نه تنها در سطح ملی، بلکه در عرصه‌های بین‌المللی نیز مورد توجه و تحسین قرار گرفته‌اند.

همچنین، مؤلف به بررسی نسبت هنر مدرن با فلسفه، علوم انسانی، فناوری و رسانه‌های جدید پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه هنر مدرن، همواره در تعامل و گاه تقابل با این حوزه‌ها بوده و چگونه هر یک از این تعاملات، به تحول و تکامل هنر انجامیده است. زبان علمی و در عین حال شیوای کتاب، به‌همراه تصاویر متعدد و باکیفیت از آثار شاخص هنر مدرن و معاصر، درک مفاهیم پیچیده را برای مخاطبان با هر سطح از دانش امکان‌پذیر می‌سازد و از دانشجویان و پژوهشگران تاریخ هنر، زیبایی‌شناسی و فلسفه هنر تا هنرمندان، منتقدان، مدرسان و تمامی علاقه‌مندان به شناخت هنر مدرن و معاصر می‌توانند از این اثر سترگ و ارزشمند بهره‌مند شوند.

هنر مدرن بررسی و تحلیل هنر معاصر جهان، افزون بر جنبه‌های پژوهشی و آموزشی، اثری است که به عمق هنر مدرن راه می‌برد و مخاطب را با جهان شگفت‌انگیز هنر سده‌ی اخیر آشنا می‌سازد و نشان می‌دهد که چگونه هنر مدرن، با تمام فراز و نشیب‌ها و تناقض‌هایش، آیینه‌ای تمام‌نما از دغدغه‌ها، آرزوها و رؤیاهای انسان معاصر بوده و تا به امروز، همچنان پویا، جستجوگر و تأثیرگذار باقی مانده است.