کتاب آشنایی با آرای متفکران درباره هنر 3 و4 (نشر سوره مهر)

کتاب آشنایی با آرای متفکران درباره هنر ۳ و ۴ اثر دکتر محمد مددپور

 کتاب آشنایی با آرای متفکران درباره هنر  یکی از ارزشمندترین و ژرف‌ترین آثار نظری در حوزه فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی است که با نگاهی جامع و موشکافانه به بررسی و تبیین آرای اندیشمندان بزرگ شرق و غرب درباره هنر، زیبایی و نسبت آن با حقیقت، دین، عرفان و جامعه می‌پردازد. این کتاب که در قطع رقعی و با کاغذ تحریر منتشر شده، دنباله‌ی جلدهای نخست این مجموعه ارزشمند است و همچون آنها، می‌کوشد تا با رویکردی میان‌رشته‌ای و با تکیه بر منابع دست اول، مخاطب را با عمیق‌ترین و بنیادین‌ترین پرسش‌ها و پاسخ‌های فلسفی درباره هنر آشنا سازد.

آنچه این اثر را از دیگر کتاب‌های مشابه متمایز می‌سازد، رویکرد تطبیقی و تحلیلی مؤلف به آرای متفکران است؛ مددپور به عنوان یکی از برجسته‌ترین پژوهشگران فلسفه هنر در ایران، با بهره‌گیری از دانش گسترده خود در فلسفه غرب و شرق، به ویژه فلسفه اسلامی و عرفان ایرانی، نشان می‌دهد که چگونه هر یک از این اندیشمندان، از افلاطون و ارسطو تا کانت، هگل، نیچه، هایدگر، و از فارابی و ابن‌سینا تا سهروردی، ملاصدرا و ابن‌عربی، به تأمل درباره هنر و زیبایی پرداخته‌اند و هر یک، دریچه‌ای تازه به روی درک عمیق‌تر از این پدیده‌ی شگفت‌انگیز انسانی گشوده‌اند.

کتاب با مروری بر مبانی نظری فلسفه هنر و زیبایی‌شناسی در سنت‌های فکری مختلف آغاز می‌شود و سپس به بررسی نظام‌مند آرای متفکران بزرگ در حوزه‌هایی چون نسبت هنر و حقیقت، هنر و دین، هنر و عرفان، هنر و جامعه، هنر و سیاست، زیبایی‌شناسی و اخلاق، هنر و تخیل، هنر و تأویل، هنر و تجربه‌ی زیباشناختی و هنر و رستگاری می‌پردازد و نشان میدهد که چگونه هر یک از این اندیشمندان، از منظرگاه خاص خود به این پرسش‌های بنیادین پاسخ گفته‌اند و چه اشتراکات و تفاوت‌هایی در آرای آن‌ها وجود دارد.

از دیگر ویژگی‌های برجسته این کتاب، توجه ویژه به آرای متفکران مسلمان و عارفان ایرانی درباره هنر است؛ مددپور با تکیه بر تسلط خود بر فلسفه و عرفان اسلامی، به تبیین و تحلیل آرای اندیشمندانی چون فارابی، ابن‌سینا، سهروردی، ملاصدرا، ابن‌عربی، مولوی و دیگر عرفا و فلاسفه مسلمان پرداخته و نشان می‌دهد که چگونه این سنت فکری غنی، با تأکید بر مفاهیمی چون نور، تجلی، وحدت وجود، عشق، معرفت، خیال و تأویل، به درکی عمیق و متفاوت از هنر و زیبایی دست یافته است که می‌ تواند در کنار آرای اندیشمندان غربی، افق‌های تازه‌ای را برای فهم هنر و نسبت آن با حقیقت و تعالی انسانی بگشاید. همچنین، مؤلف به کاربست آرای این متفکران در تحلیل آثار هنری و معماری پرداخته و با مثال‌هایی از هنرهای تجسمی، معماری، موسیقی، شعر و ادبیات، نشان می‌دهد که چگونه می‌توان با تکیه بر این آرای فلسفی، به خوانشی تازه و عمیق‌تر از آثار هنری دست یافت و لایه‌های پنهان معنا و حقیقت آن‌ها را بازشناخت.

زبان علمی و در عین حال شیوای کتاب، به‌همراه شرحی روشن و گام‌به‌گام از مفاهیم پیچیده فلسفی، درک این اثر را برای مخاطبان با هر سطح از دانش امکان‌پذیر می‌سازد و از دانشجویان و پژوهشگران فلسفه، هنر، زیبایی‌شناسی و عرفان تا هنرمندان، نویسندگان و تمامی علاقه‌مندان به تأمل در نسبت هنر و اندیشه می‌توانند از این اثر ارزشمند بهره‌مند شوند.

آشنایی با آرای متفکران درباره هنر ۳ و ۴، افزون بر جنبه‌های فلسفی و نظری، اثری است که به عمق نسبت هنر و تفکر راه می‌برد و مخاطب را با تأملات بنیادین بزرگ‌ترین اندیشمندان تاریخ درباره هنر و زیبایی آشنا می‌سازد و نشان می‌ دهد که چگونه هنر، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی فلسفه بوده و تا ابد نیز چنین خواهد بود.