کتاب مصالح و ساختمان (ویراست دوم) (نشر روزنه)

کتاب مصالح و ساختمان اثر سام فروتنی

در نقشه‌های ساختمانی، هر خطی نه فقط ترسیمی از حد و حدود بنا، بلکه روایتی است از همنشینیِ گروهی از مصالح در کنار یکدیگر. درک این زبانِ بصری و تخصصی، نیازمند دانشی است که بتواند میان طراحی معماری و اجرای ساختمان، پلی استوار برقرار کند. کتاب «مصالح و ساختمان»، اثر سام فروتنی، پاسخی است به این نیاز بنیادین و حاصلِ نزدیک به دو دهه تجربه‌ی آموزشیِ مؤلف در عرصه‌ی تدریس مصالح ساختمانی در دانشگاه‌های ایران است.

این کتاب که توسط انتشارات روزنه به چاپ رسیده، به عنوان یکی از منابع اصلی و معتبر درسی برای دانشجویان معماری و عمران شناخته می‌شود و تاکنون به چاپ هجدهم رسیده است که خود گواهی بر جایگاه والای آن در میان جامعه‌ی دانشگاهی و حرفه‌ای کشور است. این کتاب با قطع خشتی بزرگ و جلد شومیز، در ۳۸۴ صفحه با کاغذ بالکی مرغوب منتشر شده است. آنچه این اثر را از دیگر منابعِ مشابه متمایز می‌سازد، رویکردِ ویژه‌ی آن در پیوندِ مستقیم مصالح با اجزای ساختمان است.

مؤلف با تکیه بر کاربردِ مصالح، فراتر از تولیدِ صرفِ آن‌ها رفته و کوشیده است تا نقشی که هر ماده در پیکره‌ی یک بنا ایفا می‌کند، به‌خوبی تبیین نماید. به عبارت دیگر، این کتاب به جای آنکه صرفاً به خواص فیزیکی و شیمیایی مصالح بپردازد، بر نحوه‌ی به‌کارگیری آن‌ها در ساختمان‌سازی تأکید دارد و این رویکردِ کاربردگرایانه، آن را به منبعی عملی و راهگشا برای معماران و مهندسان تبدیل کرده است. این کتاب، بازتاب‌دهنده‌ی این نگاهِ کاربردی و جامع است؛ مفاهیمی چون شناخت عمومی مصالح، تأثیر بر اجزای ساختمان، کاربرد در معماری و پیوند طراحی و اجرا که هر یک، دریچه‌ای به سوی درک عمیق‌تر از مصالح و نقش آن‌ها در خلقِ فضاهای ماندگار می‌گشایند. کتاب در بیست‌ویک فصل به بررسی جامع مصالحی همچون گچ، آهک، سیمان، سنگ، آجر، چوب، فلزات، بتن، شیشه، پلاستیک، عایق‌های حرارتی و رطوبتی، درزگیرها، رنگ‌ها و دیگر موادِ نوینِ ساختمانی پرداخته است و با ارائه‌ی تصاویر، جداول، نمودارها و مشخصات فنی، منبعی غنی و کامل را در اختیار خواننده قرار می‌دهد.

این اثر، تنها به جنبه‌های نظری بسنده نکرده، بلکه با ارائه‌ی نکات اجرایی و استانداردهای مرتبط با هر مصالح، پلی میانِ دانشِ آکادمیک و مهارتِ عملی ایجاد کرده است. مصالح و ساختمان، فراتر از یک کتاب مرجعِ دانشگاهی، راهنمایی است برای هر کسی که به دنبال درکِ عمیق‌تر از موادی است که شهرها و فضاهای زندگی ما را شکل می‌دهند.

این اثرِ ارزشمند، با زبانی ساده و روان، به یکی از پرفروش‌ترین و تأثیرگذارترین کتاب‌های حوزه‌ی معماری و ساختمان در ایران تبدیل شده است و بی‌گمان، همچنان مرجعی ماندگار برای نسل‌های آینده‌ی معماران و مهندسان این سرزمین خواهد بود.